Yaponiyada Azərbaycanın biznes mühiti ilə bağlı seminar keçiriləcək (525-ci qəzet)

İyunun 30-dan iyulun 2-dək Yaponiyada “Sərhədləri Aşanlar” qrupunun 5 illik yubileyi keçiriləcək. Ölkəmizi bu tədbirdə Yaponiya-Azərbaycan Əməkdaşlıq Assosasiyasının sədri, konfliktoloq Əlibəy Məmmədov təmsil edəcək.

Bu barədə 525-ə məlumat verən Ə.Məmmədov qeyd edib ki, yubiley tədbiri çox böyük əhəmiyyətə malikdir: “Sərhədləri Aşanlar” qrupu özündə 2000-dən çox yaponiyalı iş adamını cəmləşdirir. Bu cür yığıncaqlarda yaponiyalı biznes adamları ilə işgüzar əlaqələrin qurulması və inkişaf etdirilməsi üçün yaxşı imkanlar yaranır”.

Həmyerlimiz bildirib ki, tədbirin əsas mövzuları “Amami adaları və Yaponiya”, “Amami adaları və Dünya”, “Yaponiya və Azərbaycan”dır. Onun sözlərinə görə, Yaponiyada Azərbaycana, onun insanlarına, mədəniyyətinə, biznes mühitinə maraq günü-gündən artmaqdadır: “Bu işdə hər iki ölkə arasında artan insan mübadilələrinin çox böyük əhəmiyyəti var. Son illər Azərbaycan və Yaponiya rəsmilərinin qarşılıqlı səfərləri, hər iki ölkədə fəaliyyət göstərən səfirliklərin fəallığı, iş adamları arasında müntəzəm həyata keçirilən tədbirlər bu əlaqələrin inkişafında mühüm rol oynayır”.

Yubileyə hazırlıq məqsədilə iyunun 7-dən 9-dək Əlibəy Məmmədov “Sərhədləri Aşanlar” qrupunun rəhbəri İşida Kazuyasu və bir neçə biznesmenlə bərabər Yaponiyanın cənubunda yerləşən, Kaqoşima prefekturasına aid Amami adalarına səfər ediblər: “Ada özünəməxsus flora və faunası, cəngəllikləri, vəhşi təbiəti ilə məşhurdur. Hazırda ada təbiətinin UNESCO-nun ümumdünya mədəni irsinə salınması istiqamətində danışıqlar aparılır”.

Həmyerlimiz qeyd edib ki, Amami adalarında balıqçılıq və kənd təsərrüfatı sahələri inkişaf edib. O bildirib ki, insanlarının istifadə etdiyi yerli dil rəsmi yapon dilindən çox fərqlidir: “Əksər yaponlar bu dili anlamaqda çətinlik çəkirlər”.

Qeyd edək ki, Ə.Məmmədovla bərabər yaponiyalı biznesmenlərin Amami adalarına səfəri böyük maraqla qarşılanıb və yerli media tərəfindən geniş işıqlandırılıb.

Xatırladaq ki, həmyerlimiz hələ ötən il “Sərhədləri Aşanlar” qrupunun 4 illiyi zamanı təşkilat komitəsinin sədri vəzifəsində çalışarkən tədbirdə Azərbaycanla bağlı çıxış edib. Bunun nəticəsində, ötən ilin oktyabr ayında Bakıda təşkil olunan “Japan EXPO”-da iştirak edən yaponiyalı biznesmenlərin sayı kifayət qədər artıb (ümumi 100 şirkət) və bu özünü iqtisadi-ticari əlaqələrin inkişafında göstərib.

C.ABASOV

 

img_20180612_211809_2846771235163269268035.jpg

アゼルバイジャン語あいさつ言葉 Repost

アゼルバイジャン語あいさつ言葉

皆さまこんにちは。アゼルバイジャン人のアリベイです。日本に住んでいます。札幌と東京で二重生活をしております。アゼルバイジャンと日本をビジネスと政治分野でつなげたいと思っております。アゼルバイジャンにおける現地調査、市場調査、アゼルバイジャンの企業とのコンサル、アゼルバイジャン語翻訳通訳サービス等、多種多様なサービスを提供しております。

アゼルバイジャン人の友達をつくりたい方、アゼルバイジャンへ出張で行かれる方、アゼルバイジャン人とビジネスをされている方、される予定の方、またそれ以外にもアゼルバイジャンにご関心のある方、どうぞご一読ください。

 

アゼルバイジャン人に対して簡単なアゼルバイジャン語を使ってみましょう。アゼルバイジャン人もきっと喜んでくれるでしょう。話し合いのためにもいい雰囲気が生まれるでしょう。

 

アゼルバイジャン語で挨拶しましょう:

日本語                   アゼルバイジャン語                  読み方

おはようございます     ー     Sabahınız xeyir      ー         サバヒニズ・ヘイル

こんにちは          ー       Salam           ー           サラーム

大丈夫            ー      Problem yoxdur     ー         プロブレム・ヨフデュール

ありがとうございます    ー      Təşəkkür edirəm     ー      テシェッキュル・エディレム

どういたしまして      ー      Dəyməz, Buyurun    ー      デユメズ または ブユルン

さようなら          ー      Xudahafiz, Hələlik    ー   フダハーフィズ または ヘレリク

私の名前は・・・です   ー       Mənim adım ・・・ dır   ー       メニム・アディム・・・デゥル

 

アゼルバイジャンにご関心のある方、アゼルバイジャン語を学びたい方、アゼルバイジャンのことを知りたい方、アゼルバイジャンの社会・政治事情・ビジネス環境について質問のある方、アゼルバイジャンとビジネスをされたい方、ただ単にアゼルバイジャン人と仲良くされたい方は、どうぞ気軽に以下のメールアドレスまでお問合せください。原則として1日以内で返信します。

alibay.aze@gmail.com

alibay palitra shekil

cropped-alibay-1111.jpg

 

Yaponiya məktəbliləri Azərbaycana gəlmək istəyirlər (Hurriyyet.org)

İyun ayının 21-də Yaponiyanın paytaxtı Tokio şəhərinin Maçida qəsəbəsində yerləşən məktəbdə Azərbaycanla bağlı növbəti seminar keçirilib. Artıq 6-cı ildir ki, Yaponiyanın Hokkaydo Universitetində təhsil alan doktorant, bu ölkənin hökumət təqüdçüsü, konfliktoloq Əlibəy Məmmədov Maçida məktəblilərinə Azərbaycan, onun tarixi, mədəniyyəti, sosial-iqtisadi həyatı, siyasi sistemi və multikulturalizmin Azərbaycan modeli haqqında geniş məlumat verib və şagirdlərin suallarını cavablandırıb. Azərbaycanla bağlı ümumi 2 seminar təşkil edilib və bu seminarların hər birində 40 şagird və 5 müəllim olmaqla, ümumilikdə 90 nəfər iştirak edib.

Əlibəy Məmmədov əsas diqqəti Azərbaycanda multikulturalizm mövzusuna yönəldib. O, qeyd edib ki, Azərbaycan ərazisinə görə o qədər də böyük dövlət olmasa da, burada müxtəlif mədəniyyətlər, dinlər və etnik qrupların nümayəndələri bir böyük ailənin üzvləri kimi yaşamaqdadırlar. Azərbaycanın zəngin tarixindən söhbət açan həmyerlimiz bildirib ki, dünya ölkələri arasında aktiv şəkildə müzakirə edilən mədəniyyətlərarası dialoq mövzusunda Azərbaycanın özünəməxsus yeri vardır. Bura dünyada misal gətirilə biləcək çox nadir məkanlardan biridir. Belə ki, Azərbaycanda tarix boyu müxtəlif millətlərin və dinlərin nümayəndələri sülh və əminamanlıq şəraitində yaşamış, bir-birinə qaynayıb qarışıblar. Sevindirici hal ondan ibarətdir ki, müasir Azərbaycanda da bu ənənə davam etməkdədir. Bu, Azərbaycanın dünyaya fəxrlə göstərə biləcəyi və göstərə bildiyi ali xüsusiyyətlərindən, dəyərlərdən biridir. Bu ali dəyər Azərbaycan üçün yüzilliklər boyu gündəlik həyatın bir hissəsinə çevrilib.

Ə. Məmmədov vurğulayıb ki, Azərbaycan dünyada sadəcə zəngin neft və qaz yataqlarına malik olan dövlət kimi deyil, həm də Avropa və dünya səviyyəli idman yarışlarının o cümlədən, tarixdə ilk dəfə Avropa Olimpiadasının, eyni zamanda Formula 1 yarışlarının, mədəniyyətlərarası dialoqların, belnəlxalq görüşlərin keçirildiyi, dini etiqad azadlığının tam təmin olunduğu, tolerant və multikultural ənənələrlə zəngin bir dövlət kimi tanınmaqdadır.

Seminarla bağlı söhbət açarkən Ə. Məmmədov bildirib ki, məktəbə daxil olanda müəllimlər də daxil olmaqla, şagirdlərin Azərbaycanla bağlı məlumatı, demək olar ki, yox idi. Lakin seminar bitdikdən sonra başlayan müzakirələrdə məktəblilərin əksəriyyəti Azərbaycana getmək istədiklərini, onlardan bəziləri isə hətta burada iş qurmaq fikrində olduğunu ifadə ediblər.

Qeyd edək ki, budəfə ki, seminarlarda Azərbaycanla bərabər, İran, Nepal, Özbəkistan, Kambociya, Sinqapurdan olan müəllimlər də öz ölkələri ilə bağlı çıxışlar ediblər.

Ə. Məmmədov bundan sonra da müntəzəm olaraq Yaponiya məktəblilərinə Azərbaycanla bağlı müxtəlif bilikləri aşılayacağına əminiliyini ifadə edib. O qeyd edib ki, gələcəkdə hər iki ölkənin məktəbləri arasında bilik körpülərinin yaradılmasında böyük fayda ola bilər.

Elnur Eltürk

Mənbə: Hürriyyət Onlayn İnformasiya Agentliyi

http://hurriyyet.org/xeberlenti/30226-yaponiya-mktblilri-azrbaycana-glmk-istyirlr.html

alibay-shekil-yaponiya-seminar-1

Yaponiya məktəbliləri Azərbaycana gəlmək istəyirlər (Palitra qəzeti)

İyun ayının 21-də Yaponiyanın paytaxtı Tokio şəhərinin Maçida qəsəbəsində yerləşən məktəbdə Azərbaycanla bağlı növbəti seminar keçirilib. Artıq 6-cı ildir ki, Yaponiyanın Hokkaydo Universitetində təhsil alan doktorant, bu ölkənin hökumət təqüdçüsü, konfliktoloq Əlibəy Məmmədov Maçida məktəblilərinə Azərbaycan, onun tarixi, mədəniyyəti, sosial-iqtisadi həyatı, siyasi sistemi və multikulturalizmin Azərbaycan modeli haqqında geniş məlumat verib və şagirdlərin suallarını cavablandırıb. Azərbaycanla bağlı ümumi 2 seminar təşkil edilib və bu seminarların hər birində 40 şagird və 5 müəllim olmaqla, ümumilikdə 90 nəfər iştirak edib.
Əlibəy Məmmədov əsas diqqəti Azərbaycanda multikulturalizm mövzusuna yönəldib. O, qeyd edib ki, Azərbaycan ərazisinə görə o qədər də böyük dövlət olmasa da, burada müxtəlif mədəniyyətlər, dinlər və etnik qrupların nümayəndələri bir böyük ailənin üzvləri kimi yaşamaqdadırlar. Azərbaycanın zəngin tarixindən söhbət açan həmyerlimiz bildirib ki, dünya ölkələri arasında aktiv şəkildə müzakirə edilən mədəniyyətlərarası dialoq mövzusunda Azərbaycanın özünəməxsus yeri vardır. Bura dünyada misal gətirilə biləcək çox nadir məkanlardan biridir. Belə ki, Azərbaycanda tarix boyu müxtəlif millətlərin və dinlərin nümayəndələri sülh və əminamanlıq şəraitində yaşamış, bir-birinə qaynayıb qarışıblar. Sevindirici hal ondan ibarətdir ki, müasir Azərbaycanda da bu ənənə davam etməkdədir. Bu, Azərbaycanın dünyaya fəxrlə göstərə biləcəyi və göstərə bildiyi ali xüsusiyyətlərindən, dəyərlərdən biridir. Bu ali dəyər Azərbaycan üçün yüzilliklər boyu gündəlik həyatın bir hissəsinə çevrilib.
Ə. Məmmədov vurğulayıb ki, Azərbaycan dünyada sadəcə zəngin neft və qaz yataqlarına malik olan dövlət kimi deyil, həm də Avropa və dünya səviyyəli idman yarışlarının o cümlədən, tarixdə ilk dəfə Avropa Olimpiadasının, eyni zamanda Formula 1 yarışlarının, mədəniyyətlərarası dialoqların, belnəlxalq görüşlərin keçirildiyi, dini etiqad azadlığının tam təmin olunduğu, tolerant və multikultural ənənələrlə zəngin bir dövlət kimi tanınmaqdadır.
Seminarla bağlı söhbət açarkən Ə. Məmmədov bildirib ki, məktəbə daxil olanda müəllimlər də daxil olmaqla, şagirdlərin Azərbaycanla bağlı məlumatı, demək olar ki, yox idi. Lakin seminar bitdikdən sonra başlayan müzakirələrdə məktəblilərin əksəriyyəti Azərbaycana getmək istədiklərini, onlardan bəziləri isə hətta burada iş qurmaq fikrində olduğunu ifadə ediblər.
Qeyd edək ki, budəfə ki, seminarlarda Azərbaycanla bərabər, İran, Nepal, Özbəkistan, Kambociya, Sinqapurdan olan müəllimlər də öz ölkələri ilə bağlı çıxışlar ediblər.
Ə. Məmmədov bundan sonra da müntəzəm olaraq Yaponiya məktəblilərinə Azərbaycanla bağlı müxtəlif bilikləri aşılayacağına əminiliyini ifadə edib. O qeyd edib ki, gələcəkdə hər iki ölkənin məktəbləri arasında bilik körpülərinin yaradılmasında böyük fayda ola bilər.

Fuad

Mənbə: Palitra qəzeti internet versiyası (2017.06.22)

http://palitranews.az/news.php?id=71141

alibay-shekil-yaponiya-seminar-1

Qocalan Yaponiya, uşaqlar kəskin sürətdə azalır

Yaponiya ilə maraqlanan insanların əksəriyyətinə məlumdur ki, burada əhalidə qocalma gedir. Doğuşların sayı kəskin şəkildə azaldığına görə uşaqlar, yeniyetmələr və gənclərin sayında azalma müşahidə olunur. Yaponiya cəmiyyətini artıq qoca əhali üçün düşünülmüş bir məkan da adlandırmaq olar. Təsadüfi deyildir ki, ötən (2016) ildə Yaponiyada doğulan uşaqların sayı 1 milyondan az olmuşdur. Bu son dəfə Meici dövrünün (1869-1912) ortalarında müşahidə olunmuş rəqəmdir. Ən əsas problemlərdən biri isə Yaponiyanın gələcək nəslinin kəskin azalması nəticəsində ölkənin iqtisadi inkişafının və sosial sığorta sisteminin riskli bir vəziyyətlə üz-üzə qala bilməsidir. Yaponiyada övlad dünyaya gətirən qadınların sonradan yenidən cəmiyyət həyatına, iş həyatına dönüşündə böyük əngəllər mövcuddur. Buna baxmayaraq hazırkı baş nazir Şinzo Abe hakimiyyətinə yenidən döndükdən (2012 dekabr) sonra qadınların cəmiyyətdə artan nüfuzu göz önündədir. Eyni zamanda uşaq böyüdən anaların iş həyatına geri dönüş göstəricisi 70%-ə qədər yüksəlmişdir. Bununla belə işə çıxmaq istəməsinə baxmayaraq bunu edə bilməyən analar da vardır. Buna əsas səbəb isə bağçaya qədərki müəssisələrin sayının məhdudluğudur. Son göstəricilərə görə Yaponiyada 23700 uşaq bu müəssisələrin olmamasından evlərdə qalırlar. Qadınların işə çıxa bilməməsi onların cəmiyyətdə fəallağını azaldır. Uşaqlara qayğını artırmaq istəyən Yaponiya höküməti bu istiqamətdə ciddi işlər görməkdədir. Bununla belə hələ ki, məsələnin köklü həllinə nail olunmayıb. Müəssisələr tikilsə də bir çoxunda orada işləyəcək adam tapılmır.
Qeyd: Yaponşünaslar və Yaponiya ilə maraqlanan hərkəs üçün.

国際理解懇親会にて Tokyoda ziyafətdə

Tokyoda təşkil edilmiş böyük ziyafətdə həyat yoldaşımla birlikdə. Azərbaycan haqqında Tokyoda dediyim dərslərin təşkilatçısının dəvəti ilə. Bu ildən etibarən daha bir həmvətənimiz bu proqramda Azərbaycanı təmsil edəcəkdir. Yaponiyada Azərbaycana istər elm sahəsində olsun, istər biznes, istərsə də siyasi arenada olan və artmaqda olan maraq bizi hər zaman sevindirir.

With my dear wife at a social gathering in Tokyo.

愛する妻と東京都内で開催された懇親会にて。今後も国際理解に貢献してまいります。駐日アゼルバイジャン特命全権大使も参加され、スピーチしていただきました。過去に大使もこのプログラムで4年ほどアゼルバイジャンのことを教えたことがあり、本プログラムにて私の大先輩にも当てはまります。

IMG_20170612_224128_395

IMG_20170612_224455_074

IMG_20170611_192604_272

Yaponiyada imperator sağ ikən dəyişəcək və yeni dövr başlayacaq

İki il sonra Yaponiyada təxminən 200 ildən sonra ilk dəfə imperator sağ ikən digəri ilə əvəz olunacaq. Son dəfə bu hadisə 1817-ci ildə baş vermişdir. Yaponiyada hər imperatorun öz dövrü olur. Məsələn indi imperator Akihitoya görə Yaponiyada Heysey (「平成」hər yerdə sülh) dövrünün 29-cu ilidir. Bundan əvvəlki Şova (Showa 「昭和」) dövrü idi ki, bu da 63 (64) il davam etmişdir. Biz də burada əksər sənədlərdə 2017-ci il deyil, məhz Heysey 29-cu il olaraq qeydlər aparırıq. Heysey dövrü qərar verilməzdən öncə Shubun və Seika adları da təklif olunsa da sonda Heysey dövrü seçilmişdir. Bu adı isə o zaman Tokyo Universitetinin fəxri professoru Yamamoto Tatsuro təklif etmişdir. Akihito səhhəti ilə bağlı bu işi davam etdirə bilməyəcəyini ötən ildən qeyd edir. Yaponiya Nazirlər Kabineti də xüsusi qərar verərək, imperatorun yaşadığı müddətdə vəzifədən getməsini yəni onu sağ ikən digər birinin əvəz etməsini qanuniləşdirən sənədi bu ayın 16-da rəsmən hərkəsə bəyan edəcəkdir. Çox güman ki, 2019-ci ilin Yanvar ayı və ya Aprel ayında Yaponiyada yeni dövr başlayacaq və biz o ilin ilk ilini bütün sənədlərdə qeyd edəcəyik. İndi əsas müzakirə mövzusu bununla bağlı olacaq tədbirləri dövlət tədbirləri kimi görüb görməməkdədir. Bildiyiniz kimi imperator Yaponiyada simvolik xarakter daşıyır. Bu baxımdan hazırda Nazirlər Kabineti ilə İmperator Sarayı arasında kəskin fikir ayrılığı vardır. Yeni başlayacaq dövrün adını isə o dövrə keçməzdən 6 ay öncədən bəyan edəcəklər.

Qeyd: Son günlər Yaponiya qəzetləri əsasən bu məsələdən yazır. Yaponşünaslar və jurnalistlər üçün.

Yaponiyada Azərbaycanla bağlı növbəti seminar keçirilib (karabakhmedia.az)

Fevral ayının 14-də Yaponiyanın paytaxtı Tokio şəhərinin Ota qəsəbəsində yerləşən məktəbdə bu ölkənin Hokkaydo universitetinin konfliktologiya sahəsi üzrə doktorantı, hökümət təqaüdçüsü, Yaponiya-Azərbaycan Əməkdaşlıq Assosasiyasının sədri Əlibəy Məmmədov tərəfindən Azərbaycanla bağlı növbəti seminar keçirilmişdir. Seminar zamanı yaponiyalı məktəblilərə azərbaycan dili, Azərbaycan mədəniyyəti, tarixi, insanları, ictimai-siyasi həyatı haqqında geniş məlumat verilmişdir.

Ə. Məmmədov qeyd etmişdir ki, Azərbaycan tarixən bir çox imperiyaların və böyük dövlətlərin idarəsi altında olmuşdur. Ayrı-ayrı millətlərin nümayəndələri ilə yaşamağa məcbur qalmışdır. Bu fakt azərbaycanlılarda ayrı-ayrı millətlərə, ayrı-ayrı dinlərə, ayrı-ayrı inanclı insanlara qarşı toleyrant yanaşma xarakterini formalaşmışdır.

Azərbaycan adı altında 1918-ci ildə ilk dəfə əldə etdiyi müstəqilliyi uzun sürməsə belə milli ideyanın formalaşmasına güclü təkan vermişdir. 1991-cı ildə Sovet İttifaqının zəifləməsi və süqut etməsi ilə azərbaycanlılar yenidən müstəqillik əldə edirlər. Bu dəfə də ilk illər çox ağır keçir. Qonşu Ermənistanla ərazi problemi, torpaqlarının 20%-nin işğal edilməsi, 1 milyondan artıq qaçqın və məcburi köçkünlərin peyda olması, ölkə daxilində hakimiyyət uğrunda gedən qızğın mübarizələr, ölkəni parçalamağa yönəlmiş daxili üsyanlar və s xoşagəlməz hadisələr yeni müstəqillik əldə etmiş bir dövlət üçün çox çətin idi. Lakin bununla belə bu dəfə Azərbaycan xalqı əzmkarlıq göstərməklə öz müstəqilliyini qoruyub saxlamağa nail oldu. 1993-cü ildə Sovet İttifaqı dövründə də Azərbaycana uzun illər rəhbərlik etmiş, dünya səviyyəli lider, zəngin təcrübəyə sahib Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlməsi ilə Azərbaycan tənəzzüldən inkişafa doğru çətin amma şərəfli böyük bir yola qədəm qoydu.

Sevindirici hal ondan ibarətdir ki, bu yolda həm Azərbaycan rəhbərliyi həm də onun xalqı üzüağ və şərəflə çıxmağa nail oldu. 1991-1994-cü illərdə bir çox böyük dövlətlər Azərbaycana qarşı iqtisadi təkləmə siyasəti yürütsələr də artıq 90-cı illərin sonlarına doğru Azərbaycan yalnız qonşuları üçün deyil, həm də dünyanın aparıcı dövlətləri üçün ən əsas strateji partnyor mövqeyinə qədər yüksəlməyə nail olmuşdur.

2000-ci illər ərzində Azərbaycanın dünya çapında gözəçarpan, sürətli inkişafı tarixə qızıl hərflərlə yazılmışdır. Azərbaycanın zəngin neft yataqlarından qazanılan gəlirlər sayəsində Azərbaycan kənd təsərrüfatı və turizm sahəsi də böyük inkişaf yoluna qədəm qoymuşdur.

Təsadüfi deyildir ki, məhz 2000-ci ildə Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində Yaponiya səfirliyi fəaliyyətə başlamışdır. Müqayisə üçün qeyd etmək yerinə düşər ki, qonşu Ermənistan da Yaponiya səfirliyi 15 il sonra 2015-ci ildə açılmışdır. Bunun özü Yaponiya hökümətinin Cənubi Qafqaz regionunda Azərbaycana verdiyi müstəsna dəyərin və hörmətin bariz nümunəsidir.

Qeyd edək ki, proqram çərçivəsində Sinqapur, Tailand, İndoneziya, Hindistan və Perudan olan xarici tələbələr də öz ölkələri haqqında məlumatlar vermiş, fikir mübadiləsi aparmışlar.

Elnur Eltürk

Mənbə: Karabakhmedia.az

http://karabakhmedia.az/main/10525-yaponiyada-azerbaycanla-bagli-novbeti-seminar-kechirilib.html

alibay-shekil-yaponiya-seminar-1

Yaponiyada Azərbaycanla bağlı növbəti seminar keçirilib (Palitra qəzeti)

Fevral ayının 14-də Yaponiyanın paytaxtı Tokio şəhərinin Ota qəsəbəsində yerləşən məktəbdə bu ölkənin Hokkaydo universitetinin konfliktologiya sahəsi üzrə doktorantı, hökümət təqaüdçüsü, Yaponiya-Azərbaycan Əməkdaşlıq Assosasiyasının sədri Əlibəy Məmmədov tərəfindən Azərbaycanla bağlı növbəti seminar keçirilib. Seminar zamanı yaponiyalı məktəblilərə azərbaycan dili, Azərbaycan mədəniyyəti, tarixi, insanları, ictimai-siyasi həyatı haqqında geniş məlumat verilib.
Ə. Məmmədov qeyd edib ki, Azərbaycan tarixən bir çox imperiyaların və böyük dövlətlərin idarəsi altında olmuşdur. Ayrı-ayrı millətlərin nümayəndələri ilə yaşamağa məcbur qalmışdır. Bu fakt azərbaycanlılarda ayrı-ayrı millətlərə, ayrı-ayrı dinlərə, ayrı-ayrı inanclı insanlara qarşı toleyrant yanaşma xarakterini formalaşmışdır.
Azərbaycan adı altında 1918-ci ildə ilk dəfə əldə etdiyi müstəqilliyi uzun sürməsə belə milli ideyanın formalaşmasına güclü təkan vermişdir. 1991-cı ildə Sovet İttifaqının zəifləməsi və süqut etməsi ilə azərbaycanlılar yenidən müstəqillik əldə edirlər. Bu dəfə də ilk illər çox ağır keçir. Qonşu Ermənistanla ərazi problemi, torpaqlarının 20%-nin işğal edilməsi, 1 milyondan artıq qaçqın və məcburi köçkünlərin peyda olması, ölkə daxilində hakimiyyət uğrunda gedən qızğın mübarizələr, ölkəni parçalamağa yönəlmiş daxili üsyanlar və s xoşagəlməz hadisələr yeni müstəqillik əldə etmiş bir dövlət üçün çox çətin idi. Lakin bununla belə bu dəfə Azərbaycan xalqı əzmkarlıq göstərməklə öz müstəqilliyini qoruyub saxlamağa nail oldu. 1993-cü ildə Sovet İttifaqı dövründə də Azərbaycana uzun illər rəhbərlik etmiş, dünya səviyyəli lider, zəngin təcrübəyə sahib Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlməsi ilə Azərbaycan tənəzzüldən inkişafa doğru çətin amma şərəfli böyük bir yola qədəm qoydu.
Sevindirici hal ondan ibarətdir ki, bu yolda həm Azərbaycan rəhbərliyi həm də onun xalqı üzüağ və şərəflə çıxmağa nail oldu. 1991-1994-cü illərdə bir çox böyük dövlətlər Azərbaycana qarşı iqtisadi təkləmə siyasəti yürütsələr də artıq 90-cı illərin sonlarına doğru Azərbaycan yalnız qonşuları üçün deyil, həm də dünyanın aparıcı dövlətləri üçün ən əsas strateji partnyor mövqeyinə qədər yüksəlməyə nail olmuşdur.
2000-ci illər ərzində Azərbaycanın dünya çapında gözəçarpan, sürətli inkişafı tarixə qızıl hərflərlə yazılmışdır. Azərbaycanın zəngin neft yataqlarından qazanılan gəlirlər sayəsində Azərbaycan kənd təsərrüfatı və turizm sahəsi də böyük inkişaf yoluna qədəm qoymuşdur.
Təsadüfi deyildir ki, məhz 2000-ci ildə Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhərində Yaponiya səfirliyi fəaliyyətə başlamışdır. Müqayisə üçün qeyd etmək yerinə düşər ki, qonşu Ermənistan da Yaponiya səfirliyi 15 il sonra 2015-ci ildə açılmışdır. Bunun özü Yaponiya hökümətinin Cənubi Qafqaz regionunda Azərbaycana verdiyi müstəsna dəyərin və hörmətin bariz nümunəsidir.
Qeyd edək ki, proqram çərçivəsində Sinqapur, Tailand, İndoneziya, Hindistan və Perudan olan xarici tələbələr də öz ölkələri haqqında məlumatlar vermiş, fikir mübadiləsi aparıblar.

Fuad

Mənbə: Palitra qəzeti

http://palitranews.az/news.php?id=65405

alibay-shekil-yaponiya-seminar-1

Yapon məktəblilərindən məktublar (Palitra qəzeti)

“Azərbaycanla bağlı kifayət qədər maraqlı məlumatlar verdiyinizə görə mən də Azərbaycana getmək fikrinə düşdüm”

Xəbər verdiyimiz kimi, Yaponiya-Azərbaycan Əməkdaşlıq Assosiasiyasının sədri Əlibəy Məmmədov 2016-cı ilin avqust ayından Tokio məktəblərində dərs deməyə başlayıb. Hər ay onun 3 – 6 dərsi olur. Əlibəy Məmmədovun sözlərinə görə hər dərsdən bir neçə həftə sonra məktəb rəhbərliyi tərəfindən şagirdlərin yazdığı məktublar onun ünvanına göndərilir: “İnanın ki, bu məktublarda şagirdlərin öyrəndiklərini, Azərbaycana yaranmış sevgi hislərini görəndə sevinc göz yaşlarını saxlamaq olmur. Bu hissi anlamaq heç də hər kəsə nəsib olmur”.

Ə.Məmmədov deyir ki, qısa müddət ərzində orta hesabla 500-dən çox məktub alıb: “Əksəriyyət ilk dəfə eşitdiyini, belə bir ecazkar ölkəyə hökmən getmək istədiklərini bildirir. Onlardan bəziləri, hətta gələcəkdə Azərbaycanda təhsil almaq, işləmək, yaşamaq belə istəyir. Yaponiyalı şagirdlərdə Azərbaycana qarşı bu cür sevgi hissinin, müsbət rəyin yaradılması, gələcəkdə Azərbaycan və Yaponiya münasibətlərinə müsbət təsir göstərə bilər”.
Yapon məktəblilərinin Azərbaycan haqqında fikir və düşüncələrini bilmək üçün elə Ə.Məmmədovun tərcüməsilə onlardan bir neçəsinin məktubunu diqqətinizə çatdırırıq. Öncə bildirək ki, Yaponiya qanunlarına görə məktəblərin və uşaqların adlarını yazmağa icazə yoxdur. Ümumi olaraq bu məktublar 7-11-ci sinif şagirdləri tərəfindən yazılıb.
Məktubların birində müəllif, Əlibəy müəllimin dərsini dinlədikdən sonra bu günədək heç tanımadığı Azərbaycan haqqında dərin biliklərə yiyələnmiş olduğunu qeyd edir: “Yaponiyada rastlaşmadığımız bir neçə maraqlı mövzu da olduğundan kifayət qədər maraqlı gəldi. Azərbaycanın paytaxtı Bakı şəhəri haqqında xırda incəliklərinə qədər izah etməyiniz, dinləyici tərəf olaraq məni çox sevindirdi. Xüsusilə məni təəccübləndirən (Naftalanın) “Neft vannaları” oldu. Yaponiyada isti bulaqlar mədəniyyəti qədim zamanlardan formalaşsa da, “neft vannaları” adlı fərqli üsulu ilk dəfə idi ki, eşidirdim. Bundan əlavə, bir çox maraqlı mövzulara görə Sizə təşəkkür edirəm”.
Başqa bir məktub müəllifi isə Ə.Məmmədovun Azərbaycanla bağlı söhbətlərinin kifayət qədər maraqlı olduğunu bildirir: “Sayənizdə yeni biliklərə yiyələndim. Xüsusilə 3000 il öncədən durmadan yanan “Yanar Dağ”, “Odla bağlı mövzular” çox maraqlı idi. Eyni zamanda şəkillərdən istifadə edib izah etdiyinizə görə daha yaxşı anlaya bildim. Azərbaycanın toyları ilə bağlı olan mövzu, iştirak edən insanların sayına təəccübləndim. Həm də ən sonda qeyd etdiyiniz “insan səy göstərərsə, onun arzusu reallaşar” ifadənizə heyran qaldım. Mənim də öz arzularım var. Səy göstərməklə onları reallaşdırmaq hissinə qapıldım. Azərbaycanla bağlı kifayət qədər maraqlı məlumatlar verdiyinizə görə mən də Azərbaycana getmək fikrinə düşdüm. Xüsusilə Sizdə meyvə və digər məhsulların daha ucuz olması cəlbedici gəldi”.
Digər məktub müəllifi də Azərbaycanın harada yerləşdiyini, necə ölkə olmasını ilk dəfə öyrəndiyini yazıb: “Düşündüyümdən də çox inkişaf etmiş bir dövlət olmaqla yanaşı, qiymətlərin aşağı olması, Yaponiyada hiss edə bilməyəcəyimiz regionların özünəməxsus mədəniyyəti və təbiətini öyrəndik. Söhbətiniz əsnasında ətraf mühit və yer adları məni özünə cəlb etdi. Çox sevinirəm ki, belə bir dərsin iştirakçısına çevrildim. Çox sağolun”.
Daha bir məktubun müəllifi Ə.Məmmədovun dərsini dinlədikdən sonra Azərbaycanın möhtəşəm bir dövlət olduğunun fərqinə vardığını bildirib: “Meyvələrin, balın qiymətlərinin ucuz olması məni təəccübləndirdi. Nə vaxtsa yemək istərdim. “Neft vannaları”ndan çəkinsəm də, nə vaxtsa daxil olmaq istərdim. Toylarınıza orta hesabla 300 nəfərin gəlməsi və s. əyləncəli gəldi. Azərbaycanla bağlı bir çox biliklərə yiyələndim. Minnətdaram”.
Qeyd edək ki, bütün məktublarda Ə.Məmmədova Tokio məktəblərində Azərbaycan Respublikası barədə dərs keçdiyinə görə təşəkkür edilir.
Fuad Hüseynzadə

Mənbə: Palitra qəzeti

http://palitranews.az/news.php?id=64264

yapon-mektebli

Yaponiyada Azərbaycanı ən çox sevən şəhər (525-ci qəzet)

ƏLİBƏY MƏMMƏDOV: “AZƏRBAYCANLILARIN ƏKSƏRİYYƏTİ TOYOTİMA ŞƏHƏRİNİ TANIMASALAR DA, BURANIN İNSANLARI AZƏRBAYCANA VƏ ONUN TARİXİNƏ YAXŞI BƏLƏDDİRLƏR”

 

Yaponiya yüksək inkişaf yolu keçmiş ölkə olaraq hər zaman azərbaycanlıların diqqət mərkəzində olub.

Azərbaycanda yapon işgüzarlığına, elminin inkişafına, əzmkarlığına, mədəniyyətinə, qədim tarixinə olan hörmət yüksək səviyyədədir.

Yaponiya hökuməti Azərbaycanda bir çox vacib layihələr həyata keçirib, ucqar regionlarımızda məktəblər tikdirib və xalqımızın rəğbətini qazanıb.

Yaponiyanın Şizuoka prefekturasının İto şəhəri ilə İsmayıllı rayonu arasında qardaşlaşma layihəsi də uğurla həyata keçirilib. Ötən il isə Naxçıvan şəhəri ilə Miyakojima arasında münasibətlər özünün inkişaf dövrünə qədəm qoyub. Hazırda onlarla həmyerlimiz bu ölkədə yaşayır, işləyir və təhsil alırlar.

Yaponiyada Azərbaycan diasporu da gözəçarpacaq dərəcədə uğurla fəaliyyət göstərir. Hokkaydo Universitetinin doktorantı, hökumət təqaüdçüsü, Yaponiya-Azərbaycan Əməkdaşlıq Assosiasiyasının sədri Əlibəy Məmmədov Yaponiyanın yerli media orqanları, iş adamları və elm adamları ilə sıx əlaqədə olmaqla, Azərbaycanın ən yüksək səviyyədə tanıdılmasına böyük töhfələr verməyə davam edir. O, bugünədək ölkəmiz üçün çox əhəmiyyətli mövzulardan olan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı yerli televiziya kanallarına, bir neçə milyon tirajlıq  qəzetlərə müsahibələr verməklə Azərbaycanın haqlı səsini Yaponiya ictimaiyyətinə çatdırmağa çalışıb.

Əlibəy Məmmədov “525”ə açıqlamasında bildirib ki, onun fəaliyyəti ərzində ən çox çalışdığı məsələ Yaponiya ilə Azərbaycanın regionları arasında münasibətlərin yaradılması və inkişaf etdirilməsidir. Bu məqsədlə araşdırmalar aparan həmyerlimiz Yaponiyada Azərbaycanı ən çox tanıyan və hörmət edən şəhəri kəşf edib. Onun sözlərinə görə, azərbaycanlıların əksəriyyəti bu şəhəri tanımasalar da, buranın insanları Azərbaycana və onun tarixinə yaxşı bələddirlər.

Bu maraqlı məsələni dərindən araşdırmaq məqsədilə Ə.Məmmədov Yaponiyanın Hokkaydo prefekturasının mərkəzi Sapporo şəhəri icra hakimiyyətinin nümayəndəsi Yoşida Hiroşi ilə birlikdə cari ilin yanvar ayının 7-dən 9-dək bu sirli şəhərə 3 günlük səfər edib. Sözügedən şəhərin adı Toyotomidir.

Ə.Məmmədov qeyd edib ki, Toyotomi çox maraqlı və olduqca sirli bir şəhərdir: “Hətta yaponiyalıların əksəriyyəti belə buranı tanımırlar. Sözügedən şəhərə yaponların köçü təxminən 148 il öncədən, Meiji erasından başlayıb. Burada 1926-cı ildə təbii qaz axtarışları zamanı qazıntılar həyata keçirilib. Nəticədə tərkibində neft elementlərinin olduğu isti bulaqlar (onsen) fontan vurmağa başlayıb. Elə həmin ildən regionda bir neçə otellər tikilib fəaliyyət göstərməyə başlayıb”.

Həmyerlimizin sözlərinə görə, bu region özünün neft bulaqları (vannaları) ilə məşhurdur: “Yerli insanların dediyinə görə, dünyada sadəcə iki dövlətdə neft vannaları var: Biri Azərbaycanın Naftalan şəhərində, digəri Yaponiyanın Toyotomi şəhərində. Məhz bu səbəbdən regionda Azərbaycan adı çox məşhurdur. Yerli icra orqanlarının nümayəndələri, ziyalılar hər zaman etdikləri çıxışlar zamanı hökmən Azərbaycandan misal gətirirlər. Hətta Naftalana səfər edən yaponiyalıların sayı da az olmayıb. Səfər zamanı Toyotomi şəhərinin Toyotomi Onsen qəsəbəsində yerləşən və 90 illik qədim tarixə malik Kavaşima Ryokanın rəhbəri Haşimoto Yasuhiro, Haşimoto Miho, Toyotomi Şəhər Turizm Assosiasiyasının məsul şəxsi Naohisa Kuriyama, Toyotomi Onsen Fureai mərkəzinin məsul şəxsi Şigeru Ozaki və digərləri ilə məsləhətləşmələr aparılıb.  Toyotomi şəhərinin ali nümayəndələri səviyyəsində Azərbaycanla yüksək səviyyəli əməkdaşlığa böyük marağın olduğu qeyd edilib. Bildirilib ki, ilk olaraq Naftalanla Toyotomi arasında qardaşlaşma layihəsini həyata keçirmək böyük addım olardı. Eyni zamanda Yaponiyadan Azərbaycana səfər etməklə, bu sahədə daha qədim tarixə və dərin biliklərə malik azərbaycanlı mütəxəssislərlə fikir mübadilələri aparmağa ehtiyac var. Sapporo şəhər icra hakimiyyətinin nümayəndəsi Yoşida Hiroşi Sapporo şəhəri səviyyəsində lazım olacaq istənilən köməkliyi göstərməyə maraqlı olduqlarını vurğulayıb, Azərbaycan və Yaponiya arasında ikitərəfli münasibətlərin daha da dərinləşdirilməsində bundan sonra da fəaliyyət göstərəcəklərini qeyd edib”.

Ə.Məmmədov deyib ki, belə bir sirli məkanın Azərbaycanda tanıdılması və qarşılıqlı səfərlərin planlaşdırılması və təşkil edilməsi, nəticə etibarilə hər iki ölkənin regionları arasında inkişaf etməkdə olan müsbət əlaqələri daha da intensivləşdirəcək.

Diaspora rəhbəri sonda onu da əlavə edib ki, yaxın zamanlarda Toyotomi şəhərində Azərbaycanla bağlı elmi çıxışların və sərgilərin həyata keçirilməsi planlaşdırılır.

Ceyhun ABASOV

Mənbə: 525-ci qəzet

http://525.az/site/?name=xeber&news_id=71514

15991732_366324847068033_1067808202_o

 

Diaspor rəhbərlərimiz Tokioda bir araya gəliblər

Oktyabr ayının 24-də Azərbaycanın İsrail və Yaponiyadakı diaspor təşkilatlarının liderləri Yaponiyanın paytaxtı Tokioda bir araya gəliblər. Yaponiya-Azərbaycan Əməkdaşlıq Assosasiyasının sədri, Dünya Azərbaycanlıları Assambleyasının Yaponiya nümayəndəliyinin rəhbəri Əlibəy Məmmədov və Azərbaycan-İsrail Beynəlxalq Assosasiyasının İdarə heyətinin üzvü, İsraildə Azərbaycan Mədəniyyət Mərkəzinin direktoru olan Yeganə Salman dünyada genişlənməkdə olan Azərbaycan diasporunun fəaliyyəti, uğurları, potensial inkişafı, problemləri və onların həlli yolları haqqında geniş müzakirələr aparıblar.
Yeganə Salman qeyd edib ki, ilk dəfə İsrailə ayaq basanda yerli insanlarda Azərbaycanla bağlı hər hansısa bir məlumat yox idi. Ölkəmizi demək olar ki, tanımırdılar. Azərbaycan haqqında müsbət fikir yox idi. Ermənistan diasporası isə o zamandan burada fəaliyyət göstərirdi və özləri haqqında kifayət qədər müsbət fikir yaratmağa nail olublar. Buna görə də hər zaman İsraildə Azərbaycan diasporun yaradılması və geniş fəaliyyət göstərməsi haqqında düşünürdük.
25 ildir İsraildə yaşayıb fəaliyyət göstərən Yeganə Salman xüsusilə son 10 il ərzində İsraildə Azərbaycan diasporunun fəal və uğurlu işləri haqqında söhbət açıbdır. O bildirib ki, Azərbaycan-İsrail Beynəlxalq Assosasiyasının təşkilatçılığı ilə İsraildə Azərbaycanın bütün rəsmi bayramları, azərbaycanlı tarixi simaların, elm adamlarının, xalqımızın, millətimizin, dövlətimizin tarixində iz qoymuş şəxsiyyətlərin yubiley və xatirələri ilə əlaqədar tədbirlər təşkil edilib və yerli ictimaiyyətin diqqəti Azərbaycan ətrafında cəmləşdirib. “Çalışırıq ki, hər həftə bir tədbir təşkil edək və yerli ziyalıları, ictimai xadimləri dəvət edək. Məqsədimiz İsraildə Azərbaycanın daha da yaxından tanıdılması, ölkəmiz haqqında müsbət rəyin yaradılmasıdır. Bugün əminliklə deyə bilərik ki, bir çox anlamlarda öz məqsədimizə müəyyən qədər nail ola bilmişik”.
İsraildə son 10 ildə mükəmməl fəaliyyəti ilə həm də Azərbaycan mediasının diqqət mərkəzində olan Yeganə Salmanla Tokioda görüşün təşkil edilməsindən məmnunluğunu ifadə edən Əlibəy Məmmədov ilk öncə Yaponiyada Azərbaycan diasporunun dünəni və bugünü haqqında ətraflı məlumat verib. O, qeyd edib ki, Azərbaycanda Yaponiyaya qarşı sevgi və rəğbət hissi çox olmasına baxmayaraq, Yaponiyada Azərbaycan haqqında təsəvvürlər aşağı səviyyədə idi. Şübhəsiz ki, diaspor təşkilatımızın olmaması əsas səbəb idi. Yaponiya elə bir dövlətdir ki, burada Cənubi Qafqaz ölkələri haqqında biliklər aşağı səviyyədədir. Bu sahə ilə məşğul olan elm adamları, siyasi dairələrdə yüksək səviyyədə məlumatların olmasına baxmayaraq, adi insanlar demək olar ki, regiona maraq göstərmirdilər. Əsas səbəb isə tanımamaqlarıdır. Lakin biz onlara Azərbaycan haqqında məlumatlar verəndə, insanlarımız, tariximiz, mədəniyyətimiz, füsunkar ədəbi incilərimizdən danışanda, hər biri hökmən ən azı bir dəfə Azərbaycana səfər etmək istədiyini, azərbaycanlı dostlar qazanmaq istəyini dilə gətirirlər.
Yaponiya-Azərbaycan Əməkdaşlıq Assosasiyasının əsas məqsədinin Yaponiyada bütün təbəqələrdən və qütblərdən olan insanların arasında Azərbaycan adının tanıdılması, onun haqqında müsbət rəyin formalaşdırılması, ölkələrimiz arasında qarşılıqlı mübadilələrin yaradılması və artırılmasıdır. Bu məqsədlə həm məktəblərdə və universitetlərdə Azərbaycanla bağlı dərslərin, seminarların müntəzəm keçirilməsi nəzərdə tutulub və hazırda həyata keçirilir. Eyni zamanda yaponiyalı iş adamlarının təşkil etdikləri məclislərdə Azərbaycanın iqtisadi mühiti, biznes potensialı haqqında geniş məlumatlar verməklə qarşılıqlı səfərlərin, insan mübadiləsinin artmasına öz töhvələrimizi verməyə çalışırıq. Təsadüfi deyildir ki, artıq Azərbaycanın bir çox kənd təsərrüfatı məhsulları, o cümlədən bal, nar şirələri, şərablar Yaponiya bazarında öz layiqli yerini tutur. Yaponiyada Azərbaycana dəfələrlə səfərlər edib, yerlərdə şirkətlər yaradıb, ölkəmizin iqtisadiyyatına xüsusilə kənd təsərrüfatına, turizm sektoruna sərmayələr qoyan yerli sahibkarların sayı artırır. Bundan əlavə, son illərdə Azərbaycan və Yaponiya arasında siyasi sahədə də yaxınlaşma sezilir. Hər iki tərəfdən yüksək rütbəli şəxslərin qarşılıqlı səfərləri ölkələrimiz arasında olan münasibətlərin parlaq gələcəyindən xəbər verir.
Mahmud

 

Mənbə: Palitra qəzeti

http://palitranews.az/news.php?id=60247

14812961_325851081115410_1234159888_o

Yaponiyada Azərbaycanın dövlət müstəqilliyi qeyd olunub

Bakı, 19 oktyabr, SalamNews. Yaponiyanın paytaxtı Tokio şəhərinin əsas mərkəzlərindən biri olan Ropponqidə yaponiyalı kiçik və orta sahibkarların iştirakı ilə ziyafət təşkil edilib.

SalamNews-un məlumatına görə, ziyafətdə Dünya Azərbaycanlıları Assambleyasının Yaponiya nümayəndəliyinin rəhbəri Əlibəy Məmmədov dövlət müstəqilliyinin bərpasının 25 illiyi haqqında nitq söyləyib. O qeyd edib ki, 1993-cü ilin iyun ayında hələ Sovet dövründə Azərbaycanı uzun illər idarə etmiş, zəngin təcrübəyə malik, xalq tərəfindən sevilən lider Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışı ilə əlamətdar olub.

Diaspor rəhbəri vurğulayıb ki, Azərbaycanda müxtəlif dinlərin və millətlərin nümayəndələri azad və firəvan şəkildə yaşamaq hüququna malikdir. Azərbaycan dünya ölkələri üçün tolerantlıq nümunəsinə çevrilib. Böyük dövlətlərin bir neçə yüz illiklər ərzində əldə etdiklərini Azərbaycan cəmi 25 ildə həyata keçirməyə nail olub

Ə.Məmmədov xüsusilə vurğulayıb ki, bu il Almaniyada yaradılmış Dünya Azərbaycanlıları Assambleyası kifayət qədər ambisiyalı, xoşməramlı bir təşkilatdır. Təşkilatlanma işi sürətlə və peşəkar formada həyata keçirilir. Onun ətrafında ayrı-ayrı ölkələrdə başda sədr Rəşad Quliyev olmaqla, söz sahibi olan, elmi, siyasi və biznes həyatında böyük işlər görmüş, vətənini sevən, vətən sevgisi ilə alışıb yanan Azərbaycan aşiqləri, Azərbaycanın bugünü və gələcəkləri olacaq insanlar toplanıb.

 

Mənbə: SalamNews İnformasiya Agentliyi

http://salamnews.org/az/news/read/241029

 

14787630_321735091527009_1495450142_o

 

“KASIB” YAPON TOYLARI, “GYAKUTAİ”, “TUALET ALLAHI” VƏ… – AZƏRBAYCANLI TƏLƏBƏ İLƏ MÜSAHİBƏ

“KASIB” YAPON TOYLARI, “GYAKUTAİ”, “TUALET ALLAHI” VƏ… – AZƏRBAYCANLI TƏLƏBƏ İLƏ MÜSAHİBƏ

“Gencaile.az”ın budəfəki “Tələbə bileti”ndə  Əlibəy Məmmədovun adı yazılıb. Həmsöhbətimiz uzaq şərqdən suallarımızı cavablandırıb. O, gündoğar ölkədə – Yaponiyada Hokkaydo Universitetində təhsil alır. Ə.Məmmədovla təmtəraqlı tərzdə ifadə etsək, çoxspektrli söhbət etmişik. İnanırıq ki, sizin üçün maraqlı və xaricdə, xüsusilə Yaponiyada təhsil barədə düşünənlər üçün isə həm də faydalı olacaq. 

Yaponiyada hansı təhsil ocağında təhsil alırsınız? Təhsilin hansı pilləsindəsiz?

İlk öncə müsahibə təklifinə görə öncədən minnətdarlığımı bildirmək istəyirəm. İnanıram ki, xaricdə təhsilə marağı olan yeniyetmələrimiz, gənclərimiz, ölkə xaricində dövlətimizin mənafeyini qorumağa həvəsi olan soydaşlarımız üçün maraqlı söhbət alınacaq. Mən hal-hazırda Yaponiyanın 5 ən qədim imperator universitetlərindən biri olan Hokkaydo Universitetində doktorantura pilləsində təhsil alıram və tədqiqatlarımı davam etdirirəm. Universitetimizdə 18 min nəfər tələbə var ki, onun 2 min nəfəri xaricidir. Artıq 4 il yarımdır ki, bu universitetdə Yaponiya hökümətinin dövlət təqaüdləri hesabına təhsil alıram. 2011-ci ildə Yaponiyanın Bakıda yerləşən səfirliyində keçirilən imtahanda birinci yeri əldə etdiyimə görə, Yaponiya hökümətinin ümumi 6 illik olan təqaüd proqramını qazanmışam. 2012-ci ilin Aprel ayından Hokkaydo Universitetindəyəm. İlk 1 ili tədqiqatçı tələbə kimi başa vurmuş, yapon dilində natiqlik qabiliyyətimin inkişafı və elmi işimin mövzu seçimi ilə məşğul olmuşam. 2013-ci ilin Aprel ayından 2015-ci ilin mart ayınadək magistratura pilləsində təhsilimi davam etdirmişəm. Elmi işimi “Kuril adaları problemi və ictimai rəy” mövzusunda, yapon dilində yazdım. Onun əsasında ilk 28 səhifəlik elmi məqaləm 2016-cı ilin mart ayında Yaponiyanın məşhur “Sərhəd Araşdırmaları” jurnalında yapon dilində çapdan çıxdı.

– Təhsil aldığınız istiqamət hansıdır?

– Siyasi elmlər üzrədir. 2015-ci ilin Aprel ayından etibarən doktorantura pilləsindəyəm və Ərazi problemlərində ictimai rəyin mövqeyi mövzusu üzərində işləyirəm. Mənim üçün maraq kəsb edən ərazi problemləri əsasən 3-dür. “Cənubi Kuril adaları problemi”, “Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi”, “Şrilanka vətəndaş müharibəsi”. Bu üç problemi müqayisəli şəkildə tədqiq edib, araşdırıb, analiz etdikdən sonra doktor işimi təhvil verməyi planlaşdırıram.

– Bu münaqişələrlə Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi arasında hansısa prinsipial fərqlər varmı? Və bir də maraqlıdır, elmi işinizdə Azərbaycanın mövqeyini nə qədər müdafiə edə biləcəksiniz? Elmi rəhbər, elmi şura sizin mövqeyi qəbul etməsə, nə edəcəksiniz? Baxmayaraq ki, beynəlxalq təşkilatlar Azərbaycan ərazilərinin işğal edildiyini təsdiqləyir, ancaq biz görürük ki, bəzi məqamlarda ikili standartlar var, xalqların öz müqəddəratını təyinetmə hüququ ilə ərazi bütövlüyü prinsipi üz-üzə qoyulur.

– Siz olduqca maraqlı məqama toxundunuz. Bu mövzu ətrafında çox danışmaq olar amma çalışacam qısa məlumat verim. Ümumi mənzərə fonunda hər üç münaqişə fərqli dövlətlərdə, fərqli şərtlər altında, fərqli dövrlərdə baş vermişdir. Hər üç münaqişənin təbiəti bir-birindən fərqlənir. Ərazi problemlərində görünən mənzərə odur ki, elm adamları daha çox dövlət başçıları və xarici işlər nazirliyi səviyyəsində olan görüşlərin təhlili ilə məşğuldurlar. Əlbəttə, bu çox vacibdir və ətraflı şəkildə təhlil olunmağa ehtiyac vardır. Amma bununla belə, hesab edirəm ki, adi insanlar və məcburi köçkünlərin də mövqelərini elmi səviyyədə işıqlandırmağa ehtiyac vardır. Nədənsə adi insanlar, məcburi köçkünlərin düşüncələri, onların məsələyə münasibəti, mövqeləri pərdə arxasında qalır. Düşünürəm ki, bu, o qədər də yaxşı qarşılanacaq hal deyildir. Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə Şrilankada 27 il davam etmiş vətəndaş müharibəsinin arasında oxşarlıqlar çoxdur. Şrilankada milliyətcə Tamillər öz (ilk öncə rəsmi dil ətrafında yaranmış münaqişə) hüquqlarının tapdandığını qeyd etməklə, terrorist bir qruplaşma yaratmış, Şrilankanın şimal və şimal-şərq ərazilərini faktiki olaraq zəbt etmiş və müstəqilliklərini elan etmişdirlər. Şrilanka höküməti isə əsasən milliyətcə şinhallardan ibarətdir. Bu mübarizə 4 dəfə kəskinləşdikdən sonra nəhayət 2009-cu ildə Şrilankanın hökümət qüvvələri hücuma keçərək, tamillərin terrorist qruplaşmasını darmadağın etmiş və rəhbərlərini öldürmüşlər. Hökümət yalnız bundan sonra bütün ölkədə hakimiyyətini tam bərpa etmişdir. Şrilanka misalı çox nadir bir misaldır ki, hökümət müharibə yolu ilə ərazi problemini tam həll edib. Dağlıq Qarabağ münaqişəsində də hərb yolu ilə həll edilə bilər. Azərbaycan milli ordusu da Şrilanka höküməti kimi hücuma keçib qondarma rejimi məhv etmək iqtidarındadır. Sadəcə, bunun üçün zaman yetişməlidir. Şrilankadakı tamillər kimi, Azərbaycanda da yerli ermənilər qondarma rejim qurmuşlar. Belə olan halda Azərbaycanın hüququ vardır, hərb yolundan istifadə etməyə. Amma bu o qədər də asan görünnmür. Böyük dövlətlərin varlığı, informasiya müharibəsi və s. məsələyə təsir göstərən amillərdəndir. Gələn ay Şrilankaya elmi səfərə gedəcəm. Yerli insanlar və siyasi dairələrlə görüşüb, məsələnin Qarabağla müqayisəsi üzrərində işləyəcəm.

IMG_4518

Azərbaycanın mövqeyini müdafiə etməklə bağlı məsələyə gəldikdə isə, onu qeyd edə bilərəm ki, bir çox tədbirlərdə və canlı efirlərdə ölkənin mövqeyini müdafiə etmişəm və etməkdəyəm. Elm dünyasına gəldikdə isə artıq tərəfsiz olub, 3-cü şəxs kimi məsələyə yanaşmaq gərəkir. Tərəf tutan şəxs elm adamı ola bilməz. Məsələni tamamilə obyektiv analiz etmək gərəkir. Dağlıq Qarabağ münaqişəsinə gəlincə isə aydın məsələdir ki, bu torpaqlar hüquqi cəhətdən bizimdir və Siz də qeyd etdiyiniz kimi bütün böyük dövlətlər və beynəlxalq təşkilatlar bunu tanıyıb. Hal-hazırda da Azərbaycan torpaqları kimi göstərilir. İkili standartlar məsələsi hər zaman gündəmdədir. Bilirsiz, beynəlxalq aləm heç zaman gəlib bizi müdafiə etməyəcək və ya əksinə erməniləri. Biz özümüz gedib onları savadlı şəkildə məlumatlandırmalıyıq ki, onlarda maraq oyansın məsələ haqqında. Onlar sadəcə bir məqsədə qulluq edirlər, bölgədə sülh olsun. Fərq etməz torpaq kimin olursa-olsun. Ona görə biz informasiya müharibəsi ilə ciddi şəkildə məşğul olmalıyıq.

– Əlibəy, bu ölkəyə ilk gəlişinizdə hansı hisləri keçirdiniz? Azərbaycandan çox uzaqda, fərqli mədəniyyətin ilk təsirini necə hiss etdiniz?

Yaponiyaya ilk dəfə gəlişim 2011-ci ilin avqust ayına təsadüf edir. O zaman da səfirlikdə keçirilmiş ayrı bir proqram üzrə təqaüd əldə etmişdim və təxminən 15-gün Yaponiyanın qərb regionlarında təcrübələrdən keçmişdim. Əsas etibarilə, Osaka, Kyoto, Nara, Hiroşima, Fukuoka və Naqasaki şəhərlərində yapon dili və mədəniyyəti kurslarında iştirak etmişdim. O zaman bu proqram üzrə dünyanın 63 ölkəsindən 66 nəfər xarici tələbə iştirak edirdi.

– Amma Yaponiyanın ilk təsirindən danışmadınız…

– Bilirsiz, mən 2005-ci ildən etibarən çox sayda yaponla ünsiyyətdə olmuşam. Ona görə müəyyən qədər təsəvvürlərim var idi. Eyni zamanda Yaponiya elə bir ölkədir ki, burada hər gün nəyəsə heyran olursan. İlk dəfə gəldikdə isə insanların həddindən artıq gülərüz olması diqqətimi çəkdi. Hər dəfə mağazaya daxil olanda və çıxanda, fərq etməz nəsə aldız ya yox, işçilər hamısı bir ağızdan yüksək səslə “Xoş gəldiniz” “Yenə yolunuzu gözləyəcəyik” deyib gülümsəmələri məndə ayrıca bir təəssürat yaratmışdır. Eyni zamanda Yaponiyanın tualet mədəniyyəti məni heyran qoymuşdu. Burada hətta “Tualet Allahı” adlı mahnı da var. Yadınıza salın, Yaponiya səfirliyinin Beyləqanda tualet tikdirmək məsələsini. Bəzi insanlar bunu lağ-lağı obyektinə çevirmişdilər, amma bu ən yüksək mədəniyyət hesab olunmalıdır. Hər evin mədəniyyəti, təmizliyi onun tualetindən başlamalıdır. Yaponiyada hər addım başında tualetə rast gəlinir. Hər mağazada tualet vardır. Özü də təmənnasız insanların xidmətindədir. Bakıya tez-tez yaponlarla səfərlərimiz olur. Onlar hər zaman qeyd edirlər ki, Bakıda əziyyət çəkirik tualetsizlikdən. Məcbur hər kəs otelə qayıdır bundan ötrü. Yaponiya həddindən artıq təmiz ölkədir. Təmizliyinə mat qalır insan. Heç kim zibili yerə atmaz, maşında yola atmaz. Hər kəs özü ilə daşıyır və zibil qabına atır.

huisa kokusaihonbu

Əlavə olaraq məni heyran edən Yaponiyanın “onsen”-ləri oldu. “Onsen” isti bulaq deməkdir. Eyni zamanda ingilis dilində buna “public bath” yəni “ictimai hamam” da deyirlər. Burada kişilər və qadınlar tam çılpaq vəziyyətdə isti bulaqlara daxil olurlar. Buna Yaponiyada “çılpaq bədənlərin qovuşması” deyirlər. Qeyri-adi səslənsə də, bu Yaponiya mədəniyyətinin bir hissəsini təşkil edir. Xarici vətəndaşlar da çox həvəslə Onsene gedirlər. Onu da qeyd edim ki, kişilər və qadınlar ayrı-ayrı zallarda hamama daxil olurlar.

Burada Nara şəhərində, Hiroşima prefekturasına aid Miyajima adasında marallar küçələrdə adi insanlarla birlikdə gəzirlər. Mən heyran olmuşdum bu mənzərəyə. Onu da deyim ki, turizm sahəsi çox inkişaf edib və buradan kifayət qədər Yaponiya büdcəsinə pul gedir. Hokkaydo adasında maşın sürərkən isə, tez-tez qarşıya “ehtiyatlı olun, yola maral çıxa bilər” “ehtiyatlı olun yaxınlıqda ayı var” kimi nişanları xaricilərə qeyri-adi gəlir.

– Ailəniz, yaxınlarınız üçün ilk dövrlərdə xüsusilə darıxırdınız yəqin ki…

 İlk dəfə 15 günlük gələndə düzünü desəm, sevinc hissi o qədər idi ki, darıxmaq heç yadıma düşməmişdi. Yapon dilini öyrənməyə başladığımdan 6 il keçəndən sonra nəhayət Yaponiyanı görmək, buranın insanları ilə təmasda olmaq şansı əldə etmək hissini sözlə ifadə etməkdə çətinlik çəkirəm. Amma 6 illik proqram üzrə gələndə ilk öncə bir az evdəkilər üçün darıxmaq var idi, əlbəttə, amma o qədər də güclü hiss etmədim. Uşaq vaxtlarımdan məni müstəqil tərbiyələndiriblər deyə, darıxmaq hissim o qədər də güclü deyil. Getdiyim yerə qısa zamanda alışıram. Özü də əgər bu yer arzuların məkanı Yaponiyadırsa. Digər tərəfdən isə hər il bir neçə dəfə Vətənə qayıtmaq şansım olduğuna görə darıxmağa vaxt tapa bilmirəm.

– Deyirlər ki, yaponlar çox utancaqdır, hətta salam verərəkən də bir-birinin üzünə baxmırlar. Siz nə hiss etmisiniz?

Doğru buyurursuz. Yaponiyalılar haqqında dünyada çox geniş yayılmış bir fikirdir. Mən də razıyam. Hətta özləri belə xaricilərlə müzakirələr zamanı bu fikrə diqqəti yönəldirlər. Özüm də dəfələrlə şahidi olmuşam. Əlbəttə, bunun həm müsbət, həm də mənfi tərəfləri vardır.  Danışıqlar zamanı da gözlərini yayındırmaqları da var.

– Bizdə elə təəssürat var ki, uzaq şərq ölkələrinin sakinləri ilan-qurbağa yeyir. Doğrudanmı, elədir?

– Hər dəfə Azərbaycana geri dönəndə və ya həmvətənlərimizlə söhbət əsnasında bu mövzuya gəlib çıxırıq. Belə bir fikir var, amma doğru deyil. Yaponiya mətbəxində ilan-qurbağa, it-pişikdən istifadə olunmur. Qeyd edim ki, Yaponiya mətbəxi çox dietik və sağlam hesab olunur ki, bu da onların uzunömürlülüyünün bir sirri kimi qəbul edilməkdədir. Çiy balıq əti yeməkləri bir az bizdə qeyri-adi qarşılana bilər. Amma çiy balıq ətinin də bir ayrı ləzzəti var. Bir maraqlı faktı nəzərinizə çatdırım. Yaponiya bir zəhərli balıq növü var ki, onu sadəcə ən bahalı restoranlarda verirlər və kifayət qədər qiymətlidir. Onu hazırlamaq üçün aşbazlar xüsusi hazırlıqlar keçirlər, yüksək səviyyəli sertifikat əldə etmək üçün. Çünki bu balıq çox zəhərlidir və yanlış bişirilərsə, müştəri ölə bilər. Bu balığın adı Fuqu-dur. Avropanın bir çox ölkələrində də kifayət qədər yüksək səviyyəli restoranlarda bu mətbəxə tələbat görülməkdədir.

huisa lionsclub

– Bizimlə yaponlar arasında hansı oxşar və fərqli cəhətlər diqqətinizi çəkib?

– Yaponlarla azərbaycanlılar arasında kifayət qədər oxşar və fərqli xüsusiyyətlərin olduğunu düşünürəm. İlk öncə oxşar cəhətlər haqqında danışım. Böyük-kiçiyə, özündən təhsilcə, vəzifəcə böyüyə hörmət, adət-ənənələri qoruyub saxlamaq baxımından oxşarıq. Şəhərlərimiz arasında da Tokyo ilə Bakı şəhərinin müqayisəsini aparmaq olar. Hər iki şəhər öz qədimiliyi və müasir çalarları ilə göz qamaşdırır. Hər iki şəhəri həm mühafizəkar, həm də yenilikçi adlandırmaq olar.

Fərqli cəhətləri barədə danımaq olar, məsələn bir fakt mənim üçün də maraqlı gəldi – bu Yaponiyalıların içki məclisləri ilə (Nomikai) ilə bağlıdır. Bizim adət-ənənələrimizə görə qadınların spirtli içki içməsi o qədər də xoş hal sayılmır. Yaponiyada isə içki içməyən qadına xoş baxmırlar. Yemək süfrəsi arxasında qadınlar kişilərə spirtli içki süzməlidirlər, bu bir növ mədəniyyət hesab olunur. Yaponiyada bir çox məşhur böyük iş adamları, böyük şirkət rəhbərləri, öz şirkət büdcələrindən hətta böyük məbləğdə vəsait ayırırlar bu məclislər üçün. Məqsəd isə öz işçisini daha da yaxından tanımaq, onun əslində necə bir insan olmasının fərqinə varmaqdan ibarətdir. Belə məclislərdə adi işçilərin də öz rəhbərləri ilə danışmağa və hətta zarafatlaşmağa şansları olur. Normalda deyə bilmədiklərini birbaşa rəhbərlərinin üzünə deyirlər. Ümumiyyətlə fikir vermişəm, Yaponiyada içki içənlər daha çox irəli gedirlər və yaxşı imicə malikdirlər. Bizdə isə bu məsələ bir qədər fərqlidir.

– Sıravi yaponlar necə dolanır? Əhalinin dolanışıq səviyyəsi necədir?

– Baxmayaraq ki, son illər Yaponiya iqtisadiyyatının vəziyyəti o qədər də ürəkaçan deyil, əhalinin dolanışığı normaldır. Ümumiyyətlə, Yaponiyanın ən zəngin vaxtları 70-ci illərin sonundan 90-cı illərədək olan dövr hesab edilir. İndiki 60-80 yaşlı insanlar Yaponiyanın ən zəngin insanları hesab olunurlar. Ən inkişaf etdiyi dövrdə maaşlar da yüksək səviyyədə idi. İndi isə artıq gənc nəsildə belə bir narahatçılıq var ki, onlar təqaüdə çıxanda bunu ala bilməyəcəklər. Çünki dövlətin buna imkanı olmayacaq. Digər tərəfdən isə təhsilə kifayət qədər pullar ayırırlar. Bəzən insan düşünür ki, bu qədər də olmaz. Amma bu Yaponiya dövlətinin təhsilə və o sahədə çalışan insanlarına olan hörmətinin bir təcəssümüdür.

– Qərblilərin çöldə, restoranlarda yemək ənənəsi var. Yaponlar necə, evdə  qidalanmağa üstünlük verir, yoxsa necə?

– Səhv etmirəmsə, Yaponiya dünyada restoranlarının sayına görə birinci yerdə olmalıdır. Bunu dəqiqləşdirməyə ehtiyac var. Yaponiyada da restoran mədəniyyəti çox inkişaf etmişdir. Həddindən artıq yaxın bir insan olmasan, səni heç zaman evlərinə dəvət etməyəcəklər. Hər zaman restorana dəvət edirlər. Bizimlə daha bir fərqi qeyd edim. Azərbaycanda restoranlar saray formasında çox cah-cəlallı tikilir və belə yerlər daha baha olur. Yaponiyada isə ən balaca, bəzən sadəcə 4-6 nəfərin daxil ola biləcəyi qədər kiçik olan yerlər ən bahalı restoranlar sırasında öndə gəlir. Yaponiya mədəniyyəti ilə, buradakı yaşamla bağlı kifayət qədər məlumatı olmayan şəxs buraya gəlib bu mənzərənin şahidi olsa, şoka düşər. Daha bir maraqlı məsələyə toxunum. Yaponiyanın ən qədim şəhərlərindən biri olan, qədim paytaxtı Kyoto şəhərində belə restoranlar daha çoxdur. Bu restoranlara çox vaxt “yeni insanları” (ichigensama) buraxmırlar. Sadəcə öz tanıdıqları, daimi müştəriləri üçün işləyirlər. Restoran hətta boş olsa belə, içəri girməyə icazə olmur. Əgər onların tanıdığı insanla gəlsən, o zaman problemsiz ötüşür.

– Əlibəy, yaponların toylarında və yas mərasimlərində olmusunuzmu? Onlarda bu mərasimlər necə təşkil olunur?

– Mədəniyyətlərimiz arasında daha bir fərq özünü məhz toy mərasimlərində göstərir. Bizim toylar bildiyiniz kimi, çox səsli-küylü, yemək-içməklə bol keçir. Bir sözlə, vur-çatlasın olur. Amma Yaponiyada toy mərasimləri çox sakit abı-havada keçir. Özü də axşam 6-7-dən sonra deyil günorta 1-2-də başlayır. Yemək-içmək az olur. Bir azərbaycanlının doya biləcəyi qədər süfrə açılmır. Bununla belə “yer pulu” kifayət qədər baha olur. Əsas etibarilə bəylə gəlinin valideynləri və onların üzərində əməyi keçmiş bir neçə şəxs (əksər hallarda müəllimləri) söz alıb, nitq söyləyirlər. Sonda isə bəy və gəlin öz üzərlərində əməyi olan şəxslərə təşəkkürünü bildirdikdən sonra, məclis bağlı elan edilir. Rəqs etmək olmur. Amma çox hallarda rəsmi hissə başa çatdıqdan sonra gənclər ikinci, üçüncü məclis adı altında digər restoranlara yeyib-içməyə gedirlər. Amma yenə də rəqs etməyə az rast gəlinir. Mən daha çox öz toy mərasimlərimizə üstünlük verərdim.

20160616_215439.jpg

– Yaponlarda da bizim kimi analar oğullarına qız seçməyə çalışır, yoxsa başqa dəyərlər hakimdir? Ümumiyyətlə, bizə bir qədər yaponların sevgi, nikah, evlilik ənənələri barədə danışa bilərsinizmi?

– Belə ailələr var təbii ki. Amma ümumi tendensiyada bir qədər fərqlər də görülməkdədir. Yaponiyada evlilik yaşı artmaqdadır. Bunun özü də uşaqların olmamasının əsas başlıca səbəblərindən biri kimi göstərilməkdədir. Yaponiyada yaşlı nəslin sayı artır, uşaqlar isə azalır. Bu səbəbdən əhalinin sayında azalma var. Son zamanlar Yaponiyada xarici nikahlar bir növ dəbdədir. Televiziya ulduzları arasında da “hafu”-ların sayı əhəmiyyətli dərəcədə artmaqdadır. “Hafu”-valideynlərindən birinin xarici olan ailədə dünyaya gələn övlada deyilir. Yapon xanımları xüsusilə övladlarının yaraşıqlı olması üçün digər millətlərə meyli olurlar. Bu haqda bir çox verilişlər də hazırlanmışdır. Yapon kişilərində isə, mən deyərdim ki, mühafizəkarlıq daha güclüdür. Daha çox öz millətindən olan xanımlara üstünlük verirlər. Buna baxmayaraq, son vaxtlar yapon kişilərlə digər millətin xanımları arasında olan nikahlara da rast gəlinir. Təmiz sevgi əsasında qurulan evliliklər də var. Belə olmayanları da var. Bir çox xarici vətəndaşlar Yaponiyada qalmaq xətrinə, viza və ya vətəndaşlıq xətrinə nikaha girirlər ki, bu da öz növbəsində bir çox sosial problemlərin yaranmasına gətirib çıxarır.

– Uşaqların tərbiyəsi ilə bağlı yaponları sərt, mühafizəkar xalq kimi xarakterizə edirlər. Hətta o qədər ki, uşağın fiziki cəhətdən cəzalandırmasının adi hal olduğu deyilir. Doğrudanmı, belədir?

– Yaponiyada uşağın fiziki cəhətdən cəzalandırılması hallarına rast gəlinir. Doğru buyurduz. Televiziyada da tez-tez işıqlandırılır bu məsələ. Buna Yaponiyada “Gyakutai” deyirlər. Azərbaycanla başlıca fərqi qeyd edəcəm. Təbii ki, bunu hamıya aid etmək olmaz, amma ümumi mənzərə belədir. Azərbaycanda valideynlər övladlarının hər zaman yanlarında olmalarını, böyüyüb onlara baxmalarını tələb edirlər və bu istiqamətdə tərbiyələndirirlər. Xüsusilə qız uşaqlarına qarşı daha sərt reaksiya görürük – həm ailələrdə həm də cəmiyyətdə. Bu bizdə belə qəbul olunub və adi hal kimi qiymətləndirilir. Mən bunu bir növ “Valideynlərin eqo”-su kimi qiymətləndirirəm. “Sənə baxıb böyütmüşəm, buna görə əvəzində sən də mənə baxmalısan”. Bir növ qarşılıq umulur, sərt desəm. Buna görə öz həyatlarını qurban verən gənclərimiz də az deyil. Yaponiyada isə uşaqları müstəqil şəkildə böyütməyə meyililik vardır. Əksər ailələrdə fərq etmək qız və ya oğlan övladı 16-18 yaşlarında evlərindən çıxıb müstəqil şəkildə yaşamağa, işləyib özlərini saxlamağa, öz ayaqları üzərində durmağa çalışanlar daha çoxdur. Burada tərbiyə bu yöndədir. Hər kəs özünü saxlamağa çalışır. Valideynlər də elə işləyirlər ki, yaşlaşanda övladlarından iqtisadi cəhətdən asılı olmasınlar. Mən düşünürəm ki, Azərbaycanda da belə bir sistemə keçmək pis olmazdı. Hər kəs öz ayaqları üzərində dursun və özünə baxa bilsin. Heç kimdən heç nə ummadan. Belə insanlarımızın sayının artması mənim ən böyük arzularımdan biridir.

img112

– Qayıdaq təhsilə. Yaponların elm və təhsildəki uğurları nə ilə bağlıdır?

– Yaponiyada elmə hörmət çox yüksək səviyyədədir. Yaponiyada müəllimlərin maaşları nazirlərinin maaşları səviyyəsindədir. Yaponiyalılar təhsil almağı, oxumağı sadəcə olaraq sevirlər. Bu, əsas səbəbdir. Yaponiyada kitab mağazalarına girəndə özümü dünyanın ən xoşbəxt insanı hesab edirəm. Bizim restoranlarımız ölçüsündə, gözəlliyində Yaponiyanın kitabxanaları, kitab mağazaları vardır. Budur, əsas inkişafın təməli. Kitab mağazalarında o qədər insan olur ki, hər kəs ayaq üstə oxuyur. Metroya girirsən hər kəs otura-otura və ya ayaq üstə, fərq etməz yenə də oxuyur. Bizdə öndə gedən universitetlərimizin önü tələbələrin dünyada bərk gedən, ən bahalı maşınları ilə dolub-daşır. Yaponiyanın ən öndə gedən universitetlərinin qarşısı isə tələbə və müəllimlərin velosipedləri ilə dolub daşır. Budur fərqimiz. Budur Yaponiyanın təhsilinin inkişafının əsas səbəbi.

– Orta məktəblər necə təhsil verir? Sistemin əsas prinsipləri hansılardır?

– Düşünürəm ki, normal səviyyədədir. Bununla belə son zamanlar pullu ailələr övladlarını ingilis dilli beynəlxalq məktəblərə qoymağa can atırlar. Yaponiya məktəblərində uşaqlar bir qədər içlərinə qapanmış olurlar. Beynəlxalq məktəblərdə isə onlara daha çox liderlik öyrədilir. Eyni zamanda Tokyoda olan orta məktəblərdə əlavə büdcə ayrılır beynəlxalq dərslər üçün. Xarici tələbələr öz ölkələri haqqında ətraflı məlumatlar verməklə öz ölkələri haqqında müsbət imic formalaşdırmağa çalışırlar.

– Ölkəmizlə bağlı həqiqətlərin dünyaya çatdırılmasında, şübhəsiz ki, xaricdə təhsil alan tələbələrimizin də rolu əhəmiyyətlidir. Bu istiqamətdə hansısa işlər görə bilmisinizmi?

– Bu sahədə bir çox işlərimiz olub. Xüsusilə 2014-cü il May ayının 15-də Hokkaydo Universitetinin Xarici Tələbələr Assosasiyasına prezident seçildikdən (2015-ci ilin Aprel ayında yenidən seçildim) sonra bir çox əlavə hüquqlara yiyələndim. Bunun vasitəsilə əsasən Hokkaydoda və mərkəzi şəhəri Sapporoda Azərbaycanı bir çox mötəbər yerli və beynəlxalq tədbirlərdə tanıtmaq imkanım oldu. Bunlar barədə mediamızda kifayət qədər ətraflı məlumatlar verilmişdir və təkrarçılığa yol vermək istəmirəm. Amma burada xüsusi qeyd etmək istədiyim, Sapporo Beynəlxalq Qar Fiqurları Festivalında iki il ard-arda təmsil olunmağımızdır ki, bu da birbaşa mənim həmin assosasiyaya prezident seçilməyimlə bağlı idi. 2015-ci ildə Fevral ayında festivalda Azərbaycan Qız Qalası və milli geyimli həmvətənlərimizin qardan hazırlanmış fiqurları ilə təmsil olunmuşdu. 2016-cı ildə isə Heydər Əliyev Mərkəzi və milli geyimli həmvətənlərimizin qardan olan fiqurları ilə. İki il ərzində 5 milyondan çox insan, yerli və xarici turistlər tərəfindən ziyarət olunmuş və Azərbaycan haqqında bir çox insanlar biliklər əldə etmişdir. Onlardan çoxu Azərbaycana getmək istədiklərini, mədəniyyətimizi öyrənmək istədiklərini xüsusilə qeyd edirdilər. Bundan başqa Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı, Xocalı faciəsi ilə bağlı bir çox elmi konfranslarda iştirak edib, çıxışlar etmişəm. Həm Yaponiyada, həm də Amerika Birləşmiş Ştatlarında. Bunun sayəsində əsasən elm adamları olmaqla bir çox insanların diqqəti məsələyə yönəlmişdir. Əlavə olaraq isə, Yaponiyanın paytaxtı Tokyo şəhərində yerli internet televiziya kanalında (World Investors TV) dəfələrlə qonaq qismində dəvət olunub Azərbaycanla bağlı fikirlərimi bölüşmüşəm. Əsas mövzular Dağlıq Qarabağ münaqişəsi, Xocalı faciəsi, Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəylik Günü, 20 Yanvar faciəsi, Müstəqillik günü, Bayraq günü, Konstitusiya günü, milli bayramlarımız və s. olmuşdur.  Onu da qeyd edim ki, bu ilin iyun ayının 16-da bu günə qədər olan diaspora fəaliyyətimi bir adda cəmləşdirmək məqsədilə, Yaponiyalı biznesmenlərlə birlikdə “Yaponiya-Azərbaycan Əməkdaşlıq Assosasiyası”-nın əsasını qoymuşuq. Hal-hazırda sədr vəzifəsini icra etməkdəyəm.

diaspora qarabag shekil

– Və ən nhayət, sonuncu sual: vətənə qayıtmağı düşünürsünüzmü? Yoxsa təhsil aldığınız ölkədə qalıb işləməyi düşünürsünüz?

– Bu bir qədər siyasi sualdır (gülür-V.M.). Hər bir məsələnin öz zamanı var. Bununla belə, suala uzatmadan konkret cavab verməyə çalışacam. Mən belə hesab edirəm ki, mənim Yaponiyada qala-qala Azərbaycan üçün, eyni zamanda Azərbaycan və Yaponiya arasında olan mədəni, iqtisadi və siyasi əlaqələrin genişlənməsi naminə görə biləcəyim işlər daha çoxdur. Bu səbəbdən Yaponiyada məskən salmaqla Azərbaycanın adını ən yüksək zirvələrdə səsləndirmək mənim bir növ mənəvi borcumdur. Bunun üzərində artıq bir neçə ildir ki, işləməkdəyəm və müəyyən dərəcədə uğurlarımız da vardır. Eyni zamanda, dövlətim üçün kadr olaraq lazım olaramsa, Bakıda işləməkdən də həzz alaram. Əsas görülən və görüləcək işlərdir, məkan üçün isə hər yer uyğun ola bilər. Əsas məqsəd Azərbaycançılıq ideyasının inkişaf etdirilməsi, Azərbaycan adının hər yerdə uca tutulmasıdır. Ölkə haqqında müsbət fikir, rəy yaratmaqdır. Mən bunu digər müsahibələrimdən birində də qeyd etmişdim ki, xaricdə olan hər bir vətəndaşımız özünü bir səfir, konsul kimi aparmalıdır. Dövləti onun insanları ilə tanıyırlar. Biz ölkəmizin güzgüləriyik. Ona görə də hər addımımızı ciddi şəkildə düşünüb daşınmalıyıq.

Söhbətləşdi: Vüsal Məmmədov

http://gencaile.az/kasib-yapon-toylari-gyakutai-tualet-allahi-v%C9%99-az%C9%99rbaycanli-t%C9%99l%C9%99b%C9%99-il%C9%99-musahib%C9%99/

Yaponiyada yaşayan azərbaycanlı: “Yapon xanımlarda əcnəbilərə qarşı bir ayrı sevgi gördüm” – MÜSAHİBƏ +

Modern.az saytına müsahibəmi olduğu kimi təqdim edirəm. Xaricdə təhsil, diaspora fəaliyyəti, xaricdə olan həmvətənlərimizin necə fəaliyyət göstərməli olduğu, ümumilikdə mənim niyə görə yaponiyada olmağım, həyata baxışlarım, düşüncələrim və gələcək planlarımla bağlı məlumat əldə etmək istəyənlər üçün maraqlı və keyfiyyətli bir məqalə olduğunu düşünürəm.

———————————————————————

Yaponiyada yaşayan azərbaycanlı: “Yapon xanımlarda əcnəbilərə qarşı bir ayrı sevgi gördüm” – MÜSAHİBƏ  +

18.07.2016, 10:02

img112
Şəkil 2015-ci ilin Mart ayında Kyoto şəhərində çəkilmişdir. Sakura mövsümü çox gözəl keçir. 

Moderna.az saytı Yaponiyada yaşayan həmyerlimiz, Yaponiya-Azərbaycan Əməkdaşlıq Assosasiyasının sədri Əlibəy Məmmədovla müsahibəni təqdim edir.
– Əlibəy, əvvəlcə öz barəlumat verərdiniz?

 

– Yaponiyanın Hokkaydo Universitetinin siyasi elmlər üzrə doktorantı, universitetin xarici tələbələr assosasiyasının fəxri prezidenti, Yaponiya-Azərbaycan Əməkdaşlıq Assosasiyasının təsisçisi və sədriyəm. Təxminən 4 il yarımdır ki, Yaponiyada yaşayıb, təhsil alıram, işləyirəm.

1988-ci ildə Moskva şəhərində doğulmuşam. Bakı şəhərində böyüyüb boya-başa çatmışam. 27 yaşım var. Valideynlərim Moskva Dövlət Universitetinin Tarix fakültəsinin məzunlarıdırlar. Tarixçi ailəsində böyüməyim, mənim bir şəxsiyyət kimi formalaşmağımda müstəsna rol oynayıb.

Evimizdə hər zaman tarixçi abı-havası hökm sürüb. Evimiz tarixi şəxsiyyətlər haqqında kitablarla zəngin idi. Mənim adımın Əlibəy qoyulmasında da bir məqsəd olub.

Qeyd edim ki, Səfəvilər dövlətindən xarici ölkəyə (səhv etmirəmsə İtaliyaya) ilk dəfə ezam olunan azərbaycanlı diplomatın adı da məhz Əlibəy olmuşdur. Valideynlərim mənim gələcəkdə diplomat olacağıma inanaraq, bu adı mənə bəxş etmişlər.
1994-2000-ci illərdə Nəsimi rayonundakı 111 saylı orta məktəbdə, 2000-2005-ci illərdə Xətai rayonunda yerləşən, ölkə miqyasında sayılıb-seçilən 20 ən güclü məktəbdən biri olan, akademik Azad Mirzəcanzadə adına 147 saylı Texniki-Humanitar Liseyində təhsil almışam. Bu liseydə təhsil almaq imkanı əldə etməyim, mənim elmi səviyyəmi kifayət qədər artırıb. 2004-cu ildə tarix fənni üzrə Respublika Olimpiadasında 2-ci yerə layiq görülmüşdüm. 2005-ci ildə məktəbi bitirdikdən sonra qəbul imtahanları başladı. Mən lazımı nəticəni göstərməklə Bakı Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq (indiki Regionşünaslıq) fakültəsinə yapon dili və ədəbiyyatı ixtisası üzrə daxil oldum. Burada yapon dili, ədəbiyyatı, onun tarixi və mədəniyyəti, insanları, adət-ənənələri, elminin inkişafı ilə bağlı bakalavr səviyyəsində kifayət qədər məlumatlara sahib oldum. Həmin dövrdə il ərzində ölkə üzrə yalnız 8 nəfər bu ixtisasa daxil ola bilirdi. Həmin 8 xoşbəxtdən biri mən idim. Bizə Yaponiyanın Bakıdakı səfirliyi çox yardım edirdi, bizimlə yaxından maraqlanırdılar. Hər ay səfirlikdə diskussiyalar etmək şansı qazanırdıq. Azərbaycana səfər edən yaponiyalı qonaqlar tez-tez universitetimizə məruzələr etmək üçün təşrif buyururdular. Üstəlik Yaponiya hökümətindən ezam olunmuş peşəkar yapon müəllimlər bizə yapon dilinin incəliklərini öyrədirdilər.

Bütün bunlara baxmayaraq, universitetə daxil olduğum ilk 2 il ərzində heç də mükəmməl tələbə deyildim. Qiymətim əla idi, amma bir çox vacib məqamlarda qrup yoldaşlarımdan geri qalırdım. Təsadüfi deyildir ki, Yaponiyadan ezam olunmuş müəllimimiz də mənə o qədər fikir vermirdi. Daha savadlı tələbələrə diqqət ayırırdı. 16-17 yaşlarında olan bir tələbə üçün bunlar heç şübhəsiz təsirsiz ötüşməyə bilməzdi.

Mənim də özümə görə öz “səbəblərim” var idi. İlk sevgimdən ayrılmağım, ailəmizdə olan iqtisadi problemlər, valideynlərimin düşüncələrində olan anlaşılmazlıqlar və s. təhsilimə tam gücümlə diqqət cəmləşdirməyimə mane olurdu. Bunlar, ən azından həmin dövrdə öz tənbəlliyimi bir növ ört-basdır etmək, ona bəraət qazandırmaq üçün özümə qarşı uydurduğum və inanmaq istədiyim bəhanələrim idi. Özümü psixoloji cəhətdən də olduqca zəif biri hesab edirdim. Qrup yoldaşlarımdan da tez-tez “Əlibəy sənə Yaponiya, yapon dili uyğun deyil”, “özünə daha uyğun yolu seçmək vaxtıdır”, “bəlkə Tarix fakültəsinə keçəsən” kimi şərhlər də eşidirdim.

Məktəbimizdə olan ingilis dili müəlliməsi isə yapon dili və ədəbiyyatı ixtisasına qəbul olunduğumu biləndə demişdi ki, “Əlibəy heç ingiliscə doğru-dürüst danışa bilmir, o ki qaldı yaponca öyrənsin”.
Hər həftənin 4-cü günü yapon dilindən test imtahnalarımız da olurdu. Əksəriyyətini buraxırdım. Bunlar mənə çox pis təsir edirdi.

Amma belə davam edə bilməzdi. Mən hər zaman öz daxilimdə olan parlaq günəşin işıltısını hiss edirdim. İçimdə olan atəşi alovlandıracaq bir gücə, bir düşüncəyə, bir insana ehtiyacım var idi.

Həmin insanla tanışlığım isə 2007-ci ilə təsadüf etdi. Yaponiyadan Vatanabe adlı kişi müəllim ezam olundu universitetimizə. Bu şəxs ixtisasca ədəbiyyatçı olsa da, çox fəlsəfi bir insan idi. Həyat və insanlar haqqında öz fəlsəfəsi var idi. Düşüncələrində razılaşmadığım məqamlar olsa belə, ondan öyrənməli çox məsələlər var idi. Tamamilə başqa dünyada yaşayırdı sanki. Vatanabe müəllim mənə hər zaman deyərdi ki, “sən çox güclü insansan, sadəcə özünü düzgün qiymətləndirməyi bacarmırsan və öz gücünü, vaxtını düzgün idarə edə bilmirsən. İnsanlarla münasibətlərinə az fikir verirsən. Bu mənfi cəhətlərini düzəldə bilsən ardıcıl uğurlar qazanacaqsan. Öz üzərində işlə. Miqyasın əhəmiyyəti yoxdur, əsas odur ki, davamlı işləyəsən. Nəticəsini görəcəksən”.

Bu kəlmələr mənim qulağımda sırğa olmuşdu. 3-cü kursda oxuyanda artıq ilk 4 ayda qrup yoldaşlarım və müəllimlərim də mənim əziyyət çəkərək, oxumağıma şahid olurdular və bunu dilə gətirirdilər. Xüsusilə, heroqlifi gözəl bildiyimə görə dostlar arasında “Gəzən lüğət” ləqəbini qazanmışdım. 2008-ci ilin mart ayında səfirlikdə imtahan planlaşdırılırdı. İlk yeri tutacaq tələbə Yaponiyaya bir illik proqram üzrə təqaüdlə təhsil almaq imkanı əldə edəcəkdi. Çox hazırlaşmışdım və inanırdım ki, qazanacam. Amma belə olmadı. Hətta, səfirliyə müsahibəyə çağırılmış 5 nəfərin siyahısında adım belə, yox idi. Əslində belə də olmalı idi. Mən sadəcə son 1 ili ciddi şəkildə hazırlaşmışdım. Qrup yoldaşlarım isə 3 ildir ki, davamlı və sistemli şəkildə hazırlaşırdılar. Mən əzbərçiliyə meylli idim, qrup yoldaşlarım isə məğzin dərkinə. Mən sanki vitaminlərlə qidalanırdım, qrup yoldaşlarım isə təbii qidanın özüylə. Buna görə də bu nəticələr təbii idi və soyuqqanlı qəbul etmək lazım idi.

Amma çox pis təsir etmişdi mənə. Hətta təxminən 1 ay psixolji cəhətdən o qədər gərgin idim ki, universitetə dərsə də getmirdim.

Bütün bunlara baxmayaraq, 2009-cu ildə BDU-u qırmızı diplomla bitirməyə nail oldum. Amma içimdə narahaçılıq var idi və bu məni hətta yuxularımda belə, rahat buraxmırdı. Bir neçə dəfə şansımın olmasına rəğmən, Yaponiyaya təhsil almağa getmək şansını əldən vermişdim. Bunu özümə heç cür bağışlaya bilmirdim.

2009-cu ilin iyul ayında 1 il müddətinə hərbi xidmətə yola salındım. Bu bir il ərzində kifayət qədər düşündüm və hərbi hazırlıqlarım da mənim psixoloji cəhətdən sarsılmaz bir əsgər kimi yetişməyimdə əvəzsiz rol oynadı. 2010-cu ilin iyulunda manqa komandiri olaraq hərbi xidməti uğurla başa vurdum. Hətta bir neçə hərbi hissəyə müəyyən silahlardan dərs keçməyə belə,  göndərildim. Bakıya qayıtdıqdan sonra düşündüm ki, artıq uğursuzluqlar geridə qaldı. Kifayət qədər uğursuzluğum olub. Artıq davamlı, silsilə uğurlar qazanmaq zamanıdır. Yapon dilində belə bir gözəl atalar sözü var “Uğursuzluq uğurun başlanğıcıdır”. Mənim də uğursuzluqlarım, qarşıdan gələcək böyük uğurlarımın başlanğıcı idi əslində.

Öz üzərimdə kifayət qədər işlədim. Bakıda yaşayan və işləyən yaponlarla xoş münasibətlər qurdum. Səfirlikdə haqqımda kifayət qədər müsbət rəy yarandı. Səfirlik və Bakıda olan böyük Yaponiya şirkətlərindən iş təklifləri gəlməyə başladı. 2 il təxminən tərcüməçi kimi və yarı peşəkar yapon dili müəllimi kimi fəaliyyət göstərdim. Bu müddət ərzində hər zaman tanrıya dua edirdim ki, mənə yenidən şans versin.

Həmin şans 2011-ci ildə gəldi. May və iyun aylarında ard-arda iki imtahan keçirildi səfirlikdə. Mən artıq imtahandan qabaq özümü daxilən qalib hiss edirdim. Bu dəfə ki, inam hissim, güclü işin nəticələrinə söykənirdi. Hər iki imtahanda ən yüksək nəticəni göstərməklə Yaponiyaya təhsil almağa getmək şansı əldə etdim. Sevincimin həddi-hüdudu yox idi. İlk dəfə idi ki, həyatımda böyük bir uğur qazanırdım. İkinci imtahan daha vacib idi. Bunun nəticəsində müvafiq imtahanlardan keçməklə ümumilikdə 6 illik (1 il tədqiqatçı tələbə, 2 il magistratura və 3 il doktorantura pillələri üzrə) Yaponiya hökümətinin təqaüd proqramını əldə etmiş olacaqdım. Mən arzumu həyata keçirdim, bu nailiyyəti əldə edə bildim. Hesab edirəm ki, uğurumun əsasını, heç kimin mənə güvənmədiyi anlarda belə, özümə qarşı hiss etdiyim güclü inam hissi olmuşdur.

– Yaponiyanı seçməniz hansı zərurətdən irəli gəldi?

 

– Uşaqlıqdan daxilimdə Şərq ölkələrinə, xüsusilə Yaponiya, Çin və Koreyaya qarşı xüsusi rəğbət hissi var idi. Bu ölkələrin tarixi və mədəniyyətinə böyük marağım var idi. Xüsusilə Çin və Yaponiya mədəniyyətinin zənginliyi məni özünə məftun etmişdi. Anam Yaponiya tarixi ilə bağlı müəyyən biliklərə sahib idi və mənimlə bölüşmüşdü bildiklərini. Məktəbdə şagirdlər, universitetdə tələbələr arasında Avropa və Amerikanı seçənlər çox idi. İngilis dili daha populyar idi. Mən də ingilis dilini öyrənirdim. Çünki bilirdim ki, bu dili bilmədən beynəlxalq səviyyəli bir insan olmaq mümkün deyil. Amma tək bununla kifayətlənmək istəmirdim. Mən xüsusi rəğbət bəslədiyim Yaponiyanı, onun insanlarını öyrənmək, bu ölkəni fəth etmək arzusunda idim. Bunun üçün isə yapon dilini bilmək çox vacib idi. Bunsuz müşkül məsələ olardı. Ona görə universitetə daxil olanda “Yapon dili və ədəbiyyatı” şöbəsini seçdim. Universitetdə peşəkar səviyyədə yapon dili bacarığına yiyələndikdən sonra bu dildə elmi iş yazmaq və Yaponiyanın elm dünyasını fəth etmək fikrinə düşdüm. Bu ölkədə elm adamları çox yüksək pillədədirlər və ölkəni daxili və xarici siyasətinin formalaşmasında elm adamlarının çox mühüm əməyi və təsir gücü vardır. Bizim universitetimizdə belə siyasətçilər və biznesmenlər müntəzəm olaraq professorlardan müəyyən məsələlər üzrə məsləhətlər almağa gəlirlər və bu adi haldır. Yaponiyanın elm dünyasını fəth etməkdə məqsədim var idi. Azərbaycan haqqında müsbət rəy yaratmaq. Ölkəni onun insanları ilə tanıyırlar. Xaricdə olan hər bir insan öz ölkəsinin bir növ güzgüsüdür. İnsanlar onunla ölkə haqqında fikir formalaşdırırlar. Bunun üçün də mən hər zaman belə hesab edirəm ki, xaricdə olan hər bir azərbaycanlı özünü ölkəsinin səfiri, konsulu hiss etməli və buna uyğun hərəkət etməlidir. Öz davranışlarına fikir verməli, danışığına, davranışına böyük diqqət yetirməlidir. Ölkə haqqında bir dəfə stereotip yaranarsa sonra onu dəyişmək çox çətin olur. Onun üçün də xaricdə olan hər bir vətəndaşımız özünü ağıllı diplomat kimi aparmalıdır. Mən də elm adamı kimi özümü tanıtmaqla, ölkəmlə bağlı xoş bir rəy yaratmaq fikrində idim və bu işdə müəyyən uğurlar da əldə etdim. Yaponiyanın iqtisadi və siyasi təcrübəsini Azərbaycanda gələcəkdə tədbiq etmək istərdim. Bundan həm dövlətimiz həm də xalqımız yararlana bilər.

2011-ci ilin imtahanlarından uğurla keçdikdən sonra, Bakıdakı Yaponiya səfirliyinin qiymətləndirməsi və şəxsən səfirin xasiyyətnaməsi ilə Yaponiya universitetlərinə təhsil almaq şansın əldə etdim. 2012-ci ilin aprel ayında Yaponiyanın 5 ən məşhur və qədim imperator universitetlərindən biri olan Hokkaydo Universitetinə qəbul olundum. Ona görə bu universiteti seçdim ki, məni mövzum üzrə Yaponiyada bir nömrəli professor məhz burada işləyirdi. Həm Hokkaydonun möhtəşəm iqlimi məni özünə cəlb etmişdi. İlk 1 ildə, əsas etibarilə yapon dili bacarığımın inkişaf etdirilməsi üzərində işlədim və natiqlik qabiliyyətimi artırdım. 2013-2015-ci illərdə magistr pilləsində təhsil aldım.

2015-ci ildə Hokkaydo Universitetinin magistr pilləsini uğurla bitirdim. Elmi işimi yapon dilində “Kuril adaları problemi və ictimai rəy” mövzusunda müdafiə etdim. Bununla bağlı 28 səhifəlik elmi məqaləm bu ilin mart ayında Yaponiyanın məşhur “Sərhəd Araşdırmaları” elmi jurnalında çapdan çıxdı. 2015-ci ilin aprel ayında isə universitetin doktorantura pilləsinə ucaldım. Burada isə mövzum “Kuril adaları problemi və Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin müqayisəli təhlili”dir. Bu mövzuda Yaponiyada və Amerikada bir neçə beynəlxalq elmi konfranslarda ingilis və yapon dillərində çıxışlarım olmuşdu. Eyni zamanda Şri-Lankada baş vermiş vətəndaş müharibəsini də müqayisəli şəkildə öyrənirəm. Regionlara da dəfələrlə səfərim olmuşdu. Bu il Şri-Lankaya da araşdırma aparmağa gedəcəm.

Əlbəttə, təbii olaraq, sual oluna bilər ki, bunlar tamamilə fərqli problemlərdir. Doğru irad kimi qəbul etmək olar bunu. Mənim elmi rəhbərimlə də bu mövzuda bir neçə dəfə elmi mübahisələrimiz olmuşdu. Həm Kuril adaları və həm də Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı təhqiqatlarda daha çox ölkə rəhbərlərinin, söz sahibi olan siyasətçilərin, Xarici İşlər Nazirliyi səviyyəsində olan danışıqların təhlillərini görürük. Əlbəttə, bunlar çox vacibdir və araşdırılmalıdır. Amma sadəcə bunlarla kifayətlənmək doğru deyildir. Bu müharibələr, problemlər nəticəsində öz yurd-yuvalarından didərgin düşmüş insanların vəziyyəti necə? Onların problemə yanaşmaları? Problemin həllini necə görmələri? Ermənilərlə birgə yaşama necə yanaşmaları? Bütün bu sualları qaldırmaq gərəkir. Problemlər nəticəsində ona qədər olan stabil həyatları məhv olmuş, iqtisadi yaşam şəraitləri tamamilə dəyişmiş, gözlərinin qarşısında görünməyən və görünən sərhədlər yaranmış və öz doğma, hüquqi yurd-yuvalarından didərgin salınmışlar. Biz hər zaman problemlə bağlı danışıqlar aparanda əsas prioritet məsələ kimi bu insanların mövqelərini qaldırmalıyıq. Məsələ öz həllini siyasi yolla tapacaqsa belə, bu regionun insanlarının düşüncə və mövqelərini özündə əks elətdirməlidir.

Sadəcə əraziləri geri qaytarmaqla və ya müqavilə imzalamaqla problemin həllinə nail olmaq olmaz. Ən əsas problemlər məhz bundan sonra başlayacaq. Bu ərazilərdə ermənilərlə, azərbaycanlılar yenidən birgə yaşamağa başlayacaqlar. Başa verə biləcək bütün çaxnaşmaları öncədən dəqiqliklə bilib, qarşısını almaq gərəkəcəkdir. Uzun bir proses olacaq amma lazımi mütəxxəssislər bu işə cəlb olunarsa, məsələnin tam həllinə inamım yüksəkdir.

– Orada yaşayan azərbaycanlı çoxdurmu və əlaqələriniz necədir?

 

– Yaponiyada təxminən 50 nəfərə yaxın həmyerlimiz yaşayır. Əsas etibarilə, tələbələr, səfirlik işçiləri, yerli şirkətlərdə çalışanlar və onların ailə üzvləridir. Sözün düzü, mənim üçün azərbaycanlı anlayışı sadəcə Azərbaycan pasportuna sahib olanlarla məhdudlaşmır. İran azərbaycanlılarını mən xüsusilə qeyd etmək istərdim. Onlar bizimlə Aərbaycan dilində ünsiyyət qurur və qürur hissi ilə özlərini azərbaycanlı hesab edirlər. Mən belə hesab edirəm ki,Azərbaycan dilində danışan və özünü azərbaycanlı hesab edən hər kəs bizim həmvətənimizdir. Azərbaycanlıların tarixi sırf Azərbaycan Respublikası sərhədləri ilə məhdudlaşmır. Həmyerlilərimiz tarixi əsrlər boyu bütün dünyaya yayılmışdır. Bu çox vacib məqamdır və bunu unutmaq olmaz. Burada yaşayan həmvətənlərimizin münasibətlərinin qarşılıqlı anlaşma və dostluq əsasında qurulduğunu düşünürəm.

– Yaponiyada təhsil almaq çətin deyil ki?

 

– “Ucuz ətin şorbası dadlı olmaz” deyib atalarımız. Əlbəttə, yapon dili asan dillərdən hesab olunmur. Amma onun da öz qaydaları vardır. Yaponiyada təhsil almaq asan deyil. Bu sırf dil çətinliyinə görə deyil. Həm də adət-ənənə, yerli qaydaların fərqliliyi, xaricilərə olan münasibət, düşdüyün mühit, ətrafında olan insanlarla əlaqədar olaraq dəyişir.

Universitetdə əsas etibarilə siyasi mövzulu kitabları ingilis və yapon dillərində oxuyuruq. İlk zamanlar çox çətin idi. Amma zaman keçdikcə, insan uyğunlaşır. Bu da yeni bir səviyyədir. Yeni bir modeldir.

Amma əgər bir dəfə uğur qazana bilsən, yaponların qəlbini fəth edə bilsən, ondan sonra hər bir işdə özləri insana kömək göstərirlər. Dəstək olurlar.

– Azərbaycan diasporu Yaponiyada necə fəaliyyət göstərir?

 

– Yaponiyada 2000-ci illərdə Azərbaycan diasporu fəaliyyət göstərib. Kifayət qədər uğurlar da qazanılıb. Amma 2010-cu ildən bu yana Yaponiyada Azərbaycan diasporunun fəaliyyəti ilə bağlı hər hansısa bir məlumata rast gəlmirik. Böyük bir boşluq var idi. Bu boşluğu aradan qaldırmaq məqsədilə 2012-ci ilin oktyabr ayında etibarən, Yaponiyada diaspora fəaliyyətinə start vermişəm.

İlk əvvəllər sadə bir tələbə olaraq, Yaponiya məktəblərində, ictimai orqanlarında, universitetlərdə Azərbaycanla bağlı seminarlarla bu fəaliyyətə başlamışam. 2013-cü ildə Hokkaydo Universitetinin Beynəlxalq Münasibətlər bölməsinə işə götürüldüm. 1 il burada işlədim. Əsas məqsəd xarici tələbələrə xarici tələbənin nöqteyi nəzərindən yanaşmaq və onların gündəlik üzləşdikləri problemlərin həllini araşdırmaqdan ibarət idi. Burada işləməklə kifayət qədər özümü tanıtmağı bacardım. Təkcə universitetdə deyil, universitetin yerləşdiyi Sapporo şəhər ictimaiyyəti, ziyalıları, yerli biznesmenləri ilə də xoş münasibətlər qurulmasına nail oldum. Bütün bunlar nəticəsində 2014-cü ildə Hokkaydo Universitetinin Xarici Tələbələr Assosasiyası rəhbərliyinə namizədliyim irəli sürüldü və may ayının 15-də rəsmən assosasiyaya prezident seçildim. 2015-ci ilin aprel ayının 23-də yenidən bu vəzifəyə seçildim. 2016-cı ilin aprel ayından isə fəxri prezidenti olaraq fəaliyyət göstərirəm. Qeyd edim ki, universitetimizdə 1800 nəfərdən çox xarici tələbə təhsil alır. Onların içində ilk əvvəl yeganə azərbaycanlı tələbə olmağıma baxmayaraq prezident seçilməyim böyük bir hadisə kimi qələmə verilirdi.

Assosasiyaya prezident seçilməyim mənim bir çox həlledici hüquqlara yiyələnməyimə gətirib çıxartdı. Bu hüquqlarımdan istifadə etməklə, Yaponiyada olan Azərbaycan diasporu fəaliyyətim keyfiyyətcə yeni bir mərhələyə qədəm qoydu. Bunun nəticəsində, təşkil etdiyimiz Beynəlxalq Mədəniyyət gecələrində, Beynəlxalq Yemək festivallarında Azərbaycan adı tez-tez işlənməyə başladı. Azərbaycanla bağlı elmi konfranslar da təşkil etdik. Hər zaman məqsədim belə tədbirlərə daha çox elm adamlarının, biznesmenlərin cəlb edilməsi olmuşdur. Çünki sırf bu adamlar ölkə siyasətinin istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsində aparıcı rol oynayırlar.

Xüsusilə qeyd etmək istədiyim isə, Sapporo şəhərində hər il fevral ayında baş tutan Beynəlxalq Qar Fiqurları Festivalında iki il ard-arda Azərbaycanın təmsil olunması nail olmaq idi. Hokkaydo Universiteti Xarici Tələbələr Assosasiyasının prezidenti olaraq bu təşəbbüslə çıxış etmişdim. Bu təklifim festivalın təşkilatçılarından olan, özündə yaponiyalı biznesmenləri cəmləşdirən “Sapporo Ohdori Lions Club” tərəfindən dəstəklənib. 2015-ci ildə Qız Qalası və qarşısında milli geyimdə olan həmvətənlərimizin qardan hazırlanmış fiqurları nümayiş etdirilib. 2016-cı ildə isə Heydər Əliyev Mərkəzi və qarşısında milli geyimli azərbaycanlıların qardan fiqurları hazırlanmışdı. 2 il ərzində yerli və xarici təxminən 5 milyon insan bu möhtəşəm festivalı izləyib. Əsas iş yerli professional şirkət tərəfindən hazırlandıqdan sonra, Sapporo ziyalıları, biznesmenlər, xarici tələbələr və məktəblilər tərəfindən son tamamlama işləri aparılıb. Burada yaponiyalı və xarici qonaqlara Azərbaycanla, onun insanları, mədəniyyəti, tarixi ilə bağlı məlumatlar verilib.

2015-ci ilə qədəm qoyduqdan sonra fəaliyyət dairəm daha çox paytaxt Tokyoda genişlənib. Yerli internet telekanallarında canlı efirlərdə dəfələrlə iştirak edib, Konstitusiya günü, Bayraq Günü, Dirçəliş Günü, Həmrəylik Günü, 20 Yanvar hadisəsi, Xocalı soyqırımı, Dağlıq Qarabağla bağlı eyni zamanda Azərbaycan biznes mühiti mövzularında çıxışlar etmişəm. Azərbaycanın haqq səsi bir çox çevrələrə çatdırılmış, erməni terrorizmi pislənmişdir.

2016-cı ilin İyun ayının 16-da Tokyoda, yaponiyalı biznesmenlərin dəstəyi ilə, ona qədər olan diaspor fəaliyyətimi bir adda cəmləşdirmək məqsədi ilə “Yaponiya-Azərbaycan Əməkdaşlıq Assosasiyası”nı təsis etmişəm və hazırda sədriyəm.

Son illәr Yaponiya vә Azәrbaycan arasında ikitәrәfli münasibәtlәrin inkişafı, qarşılıqlı sәfәrlәr, kadr mübadilәsinin artması, mәdәni әlaqәlәrin sürәtli inkişafı, eyni zamanda biznes sahәsindә gözәçarpan işlәrin görülmәsi, Azәrbaycana Yaponiyanın kiçik vә orta sahibkarlarının böyük maraq göstәrmәsi Yaponiya-Azәrbaycan Әmәkdaşlıq Assosasiyasının yaradılmasına tәkan verәn әsas amillәrdәndir. Yapon iş adamları, elm xadimlәri ilә görüşlәrdә dә iki ölkә әlaqәlәrinin inkişafına dәstәk mәqsәdilә Azәrbaycan diaspora tәşkilatının yaradılmasının vacibliyi dәfәlәrlә vurğulanıb.

Yeni diaspor tәşkilatını yaratmaqda әsas mәqsәd Yaponiyada Azәrbaycanı tanıtmaq, Azәrbaycan hәqiqәtlәrini yaymaq, tariximizi, mәdәniyyәtimizi tәbliğ etmәkdir. Yeni tәşkilatın yaradılmasında dәfәlәrlә Azәrbaycanda sәfәrdә olmuş yapon iş adamları İşida Kazuyasu, Yoşinobu Kanayama, Hirokazu Taniguçi Yoşimitsu İnamoto, Şiniçi İvaki, Rie Fujivara, Marie Kanayama, Hirotsugu Morişima vә digәrilәri yaxından iştirak edib.

– Ölkələrimiz arasında oxşar və fərqli cəhətlər nədən ibarətdir?

 

– Mən belə hesab edirəm ki, ölkələrimiz arasında oxşar və fərqli cəhətlər çoxdur. Həm Yaponiya, həm də Azərbaycan müasirliyi aktiv şəkildə inkişaf etdirməklə bərabər, həm də mühafizəkarlıqları ilə seçilən dövlətlərdir. Təkcə Tokyo və Bakı şəhərlərinin müqayisəsini aparmaq yetərlidir. Bu iki şəhəri görmək kifayət edir ki, oxşar və fərqli cəhətlər gözlərimiz önündə canlansın. Bakı və Tokyo öz müasirlikləri ilə göz qamaşdırdıqları kimi qədimi, zəngin tarixi abidələri ilə də diqqət çəkirlər.

Mətbəxlərimiz arasında kifayət qədər fərqlər mövcuddur. Azərbaycanda daha çox yağlı və duzlu yeməklərə üstünlük verilir. Yaponiyada isə dietik tərkibli, sağlam qidalar əsas təşkil edir. Bu da onların uzunömürlü olmalarının bir sirri kimi qəbul edilə bilər.

– Yapon dostlarınız varmı?

 

– Yaponiyada yaşadığıma görə, təbii olaraq dostlarım arasında yaponlar daha çoxdur. Onların əksəriyyətini isə kiçik və orta sahibkarlar təşkil edir. Eyni zamanda əsasən Asiya ölkələrindən olmaqla, dünyanın əksər ölkə və regionlarından olan tələbələrlə xoş münasibətlərim vardır.

– Onlarla nə barədə müzakirə aparırısınız?

 

– Yaponiyalı dostlarımla daha çox Yaponiyada Azərbaycanın tanıtımı, lobbiçilik fəaliyyəti, biznes əlaqələrimizin yaradılması və inkişafı, şəhərlərimiz arasında qardaşlaşma və əməkdaşlıq layihələri haqqında müzakirələr aparır və layihələr hazırlayır, həyata keçiririk.

– Yapon xanımı əcnəbilərlə evliliyə üstünlük vermir. Siz bunu hiss etdinizmi?

 

– Düzünü desəm, yapon xanımlarda xaricilərə qarşı bir ayrı sevgi gördüm. Ətrafımda olan xarici vətəndaşlar arasında yapon xanımlarına üstünlük verən və onlarla ailə həyatı quranlar da kifayət qədərdir. Yaponiyalı xanımlar evləndikdən sonra evdar qadın olmağa və övlad böyütməyə meylli olduqlarından xarici vətəndaşlar arasında müsbət rəyə malikdirlər. İran azərbaycanlıları arasında yaponiyalı xanımlarla evli olanlar daha çoxdur. Son illər Yaponiyada beynəlxalq nikahların sayı da gözə çarpacaq dərəcədə artmışdır. Əlbəttə, xarici vətəndaşlar arasında sadəcə olaraq Yaponiyada qalmaq xatirinə, viza xatirinə yaponiyalı xanımlarla evlənənlər də az deyil və bu bir növ sosial problemə çevrilməkdədir. Bunun qarşını almaq məqsədilə Yaponiyada hüquqi müstəvidə müəyyən işlər görülməkdədir.

Bilirsiz, Yaponiyada sonsuzluq problemi də vardır. Cəmiyyətdə yaşlanma gedir. Yaşlı nəslin sayı artır. Əksinə, uşaqların, gənclərin sayı azdır. Əhali sayı azalmaqda davam edir. Bu da bir növ xarici nikahların sayına təsir göstərən amil ola bilər.

 

Qafar AĞAYAEV


Mətnin əslini aşağıdakı linkdən oxuya bilərsiniz.

http://modern.az/az/news/107065/#gsc.tab=0

 

20160616_215439.jpg
2016-cı il İyun ayının 16-da Yaponiyalı biznesmenlərlə birlikdə Yaponiya-Azərbaycan Əməkdaşlıq Assosasiyası təsis edilmişdir. Xatirə şəkli. Məkan: Nişiazabu, Tokyo şəhəri
Həmrəylik günü 2
Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəylik Günü haqqında 2015-ci il Dekabr ayının 30-da canlı efirdə çıxış edərkən. Ropponqi, Tokyo şəhəri
IMG_1570
2015-ci il Fevral ayının 1-i. Sapporo şəhərində “Sapporo Beynəlxalq Qar Fiqurları Festivalı”nda Azərbaycanın təmsil olunması. Qız Qalası və qarşısında milli geyimli həmvətənlərimizin qardan maketləri hazırlanmışdır. 

OLYMPUS DIGITAL CAMERA2015-ci il Dekabr ayının 19-u. Hokkaydo Universitetinin Clark zalında “Beynəlxalq Mədəniyyət Festivalı”nda Azərbaycan təmsil olunmuşdur.

 

_DSC0473
Qız Qalası və milli geyimlərimizin qardan olan statyusunun tam hazır forması 2015 Fevral ayı

 

Yaponiyada Dağlıq Qarabağ probleminə veriliş həsr olundu

CANLI EFİR VASİTƏSİLƏ YAPONİYA İCTİMAİYYƏTİ AZƏRBAYCAN HƏQİQƏTLƏRİ İLƏ BAĞLI MƏLUMATLANDIRILIB

Mayın 16-da Yaponiyanın “World Investors TV” internet televiziyasının canlı buraxılışı Dağlıq Qarabağ probleminə həsr olunub.

Verilişin qonaqları Azərbaycan-Yaponiya Dostluq Mərkəzinin sədri, elektronika sahəsində görkəmli alim, əslən azərbaycanlı Xəlil Kələntər və Hokkaydo Universiteti Xarici Tələbələr Assosiasiyasının fəxri prezidenti, doktorant tələbə Əlibəy Məmmədov Dağlıq Qarabağ haqqında geniş məlumat veriblər.

Ə. Məmmədov qeyd edib ki, Dağlıq Qarabağ problemi, Azərbaycan Respublikasının Dağlıq Qarabağ bölgəsi ilə əlaqədar olaraq Ermənistan və Azərbaycan arasında baş vermiş münaqişədir: “Bu region “de yure” Azərbaycan torpaqları olmasına baxmayaraq, hazırda “de fakto” erməni işğalçı qüvvələrinin nəzarəti altındadır. Beynəlxalq səviyyədə də bütün dövlətlər və beynəlxalq qurumlar tərəfindən Azərbaycan torpaqları olaraq tanınmasına rəğmən, hazırda bu ərazilərdə yalnız ermənilər yaşayır. Bir nəfər də olsun azərbaycanlı öz doğma torpağında yaşamaq hüququna malik deyil. Ermənistan hakimiyyətinin işğalçı siyasəti nəticəsində Dağlıq Qarabağ və ətraf 7 rayondan olan azərbaycanlılar ölkə daxilində məcburi köçkünə çevrilib, öz yurd-yuvalarından didərgin salınıblar”.

Aprelin əvvəlində Ermənistanla Azərbaycan arasında baş verən böyük toqquşma ilə bağlı danışan Ə. Məmmədov bildirib ki, “4 günlük müharibə” adı ilə tarixə düşən bu hadisələr zamanı Ermənistan işğalçı qüvvələri Azərbaycanın mülki əhalisini hədəfə alaraq xeyli dağıntılara, insan tələfatlarına səbəb olublar: “Azərbaycan tərəfi buna adekvat cavab verərək düşmənin yalnız hərbi mövqelərinə zərbələr endirib. Döyüşlər nəticəsində Azərbaycan silahlı qüvvələri mülki əhali üçün təhlükə mənbəyinə çevrilmiş bir neçə strateji yüksəklikləri və kəndləri düşmən tapdağından azad edib. Bununla da atəşkəsin elan edilməsindən 22 il sonra ilk dəfə olaraq hərbi status-kvo Azərbaycanın xeyrinə dəyişib. Siyasi status-kvonun dəyişməsinə ümidlər daha da artıb”.

Azərbaycan-Yaponiya Dostluq Mərkəzinin sədri X.Kələntər isə Azərbaycana qarşı Ermənistanın işğalçı siyasətini kəskin şəkildə pisləyib, bu işdə ermənilərə yardımçı olan Rusiya hakimiyyətini tənqid edib. O qeyd edib ki, bu ərazilərdə tarixən ermənilər yaşamayıb: “Onlar sonradan çar Rusiyasının məkrli siyasəti nəticəsində tarixi Azərbaycan torpaqlarına köçürülüblər. Daha sonradan ermənilərə bir dövlət yaratmaq ehtiyacı yarananda Rusiya tarixi Azərbaycan torpaqlarını öz istədiyi kimi Ermənistana pay verməklə Azərbaycan torpaqlarının bölünməsi hesabına Ermənistan dövlətini yaradıb. Ruslar Azərbaycanın qədim xanlıqlarından olan İrəvanı, Zəngəzur mahalını ermənilərə verilməsinə nail olublar. Bununla belə ermənilər öz ekspansiya siyasətindən əl çəkməyərək Naxçıvan və Qarabağa göz dikiblər və buranın hüquqi sahibləri olan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə soyqırım siyasəti həyata keçiriblər”.

X. Kələntər vurğulayıb ki, Ermənistanın Azərbaycan torpaqlarını qeyri-şərtsiz boşaltmasına dair BMT-nin 4 qətnaməsi var: “822, 853, 874, 884 saylı qətnamələrdə Ermənistan işğalçı qüvvələri tənqid edilsə, onlardan Azərbaycanın doğma torpaqlarından dərhal və qeyd-şərtsiz çıxması tələb olunsa da, bu tələblər bu günədək yerinə yetirilməyib. Ermənistan hakimiyyəti buna məhəl qoymur, beynəlxalq hüquqa qarşı hörmətsizlik, saymamazlıq edir”.

Canlı efir zamanı Xocalı soyqırımından da söhbət açılıb və 20-ci əsrin ən böyük cinayətlərindən biri kimi pislənilib.

Ceyhun ABASOV

http://525.az/site/?name=xeber&news_id=57252

diaspora qarabag shekil

Yaponiya televiziyasında Dağlıq Qarabağ münaqişəsi müzakirə olunub

Yaponiya televiziyasında Dağlıq Qarabağ münaqişəsi müzakirə olunub
2016-05-19 | 16:23 |

Yaponiyanın  World Investors TV” internet televiziyasının növbəti canlı yayımı Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinə həsr olunub. Proqarmın  qonaqları Azərbaycan-Yaponiya Dostluq Mərkəzinin sədri, elektronika sahəsində görkəmli alim, əslən azərbaycanlı Xəlil Kələntər və Hokkaydo Universiteti Xarici Tələbələr Assosasiyasının rəhbəri, doktorant tələbə Əlibəy Məmmədov Azərbaycan həqiqətləri haqqında yapon tamaşaçılara geniş məlumat veriblər.

Canlı efirdə aparıcının suallarını cavablandıran qonaqlar Ermənistanın Azərbaycana qarşı başladığı müharibə, Azərbaycan torpaqlarının işğal edilməsi, azərbaycanlıarıan bu ərazilərdən qovulması barədə ətraflı danışıblar. Əlibəy Məmmədov və Xəlil Kələntər Azərbaycana qarşı Ermənistanın işğalçı siyasətini və bu siyasəti dəstəkləyən bəzi dövlətlərin mövqeyini pisləyiblər. Azərbaycan torpaqlarının boşaldılmasına dair BMT-nin qətnamələrini xatırladan soydaşlarımız Ermənistan hakimiyyətinin buna məhəl qoymadığını, beynəlxalq hüquqa hörmətsizlik, saymazlıq etdiyini vurğulayıblar.

Əlibəy Məmmədov və Xəlil Kələntər dünya ictimaiyyətini Ermənistana qarşı ciddi tədbirlər görməyə, doğma yurdundan didərgin düşmüş bir milyonadək azərbaycanlının öz torpağına geri qayıtması üçün konkret addımlar atmağa çağırıb.

Verilişdə XX əsrin ən böyük cinayətlərindən olan Xocalı soyqrımı da diqqət mərkəzində saxlanılıb və yapon tamaşaçılara bu barədə geniş məlumat verilib.

Proqramda Ermənistanın işğal etdiyi Dağlıq Qarabağ və 7 rayonun xəritəsi, eyni zamanda Ermənistanın işğalı altında olan və xarabalığa çevrilmiş Azərbaycan şəhərlərinin videogörüntüləri yerli tamaşaçılara təqdim edilib.

Müsahibədə aparıcının sualına cavab olaraq 2016-ci ilin aprel ayında yaşanan və “4 günlük müharibə” adı ilə tarixə düşən hadisələr barədə də məlumat verilib. Bildirilib ki, Azərbaycanın mülki əhalisini hədəfə alan Ermənistanın işğalçı qüvvələrinə adekvat cavab verilib və döyüşlər nəticəsində Azərbaycan silahlı qüvvələri mülki əhali üçün təhlükə mənbəyinə çevrilmiş bir neçə strateji yüksəklikləri, kəndləri düşməndən azad edib.

http://diaspora.gov.az/index.php?options=news&id=11&news_id=3548

diaspora qarabag shekil

 

 

Yaponiyanın internet televiziyasında yayımlanan verilişdə Qarabağ həqiqətlərindən danışılıb

Tokio, 18 may, AZƏRTAC

Yaponiyanın “World Investors TV” internet televiziyasında Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi və cəbhə xəttindəki son vəziyyət barədə xüsusi veriliş yayımlanıb. Verilişin qonaqları – Azərbaycan-Yaponiya Dostluq Mərkəzinin sədri, elektronika sahəsində görkəmli alim Xəlil Kələntər və Hokkaydo Universiteti Xarici Tələbələr Assosiasiyasının fəxri prezidenti, doktorant Əlibəy Məmmədov tamaşaçılara münaqişə, onun yaranma səbəbləri və cəbhə xəttindəki son durum haqqında məlumat veriblər.

Qeyd edilib ki, problem Azərbaycan Respublikasının Dağlıq Qarabağ bölgəsi ilə əlaqədar Ermənistanın ölkəmizə qarşı ərazi iddiası nəticəsində yaranıb. Dünya dövlətləri, beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən Azərbaycan ərazisi kimi qəbul olunmasına baxmayaraq, Ermənistanın hərbi qüvvələri bu torpaqları hələ də nəzarətdə saxlayır. Yaponiya hökuməti də Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyir.

Bildirilib ki, əzəli Azərbaycan torpaqları olan həmin ərazilərdə və Ermənistan tərəfindən işğal edilmiş yeddi rayonda bir nəfər də olsun azərbaycanlı qalmayıb. Ermənistan hakimiyyətinin işğalçı siyasəti nəticəsində həmin rayonlardan olan azərbaycanlılar ölkə daxilində məcburi köçkünə çevrilib, öz ata-baba yurdlarından didərgin salınıblar.

Verilişdə Ermənistanın Azərbaycana qarşı işğalçılıq siyasəti kəskin şəkildə pislənilib, bu işdə ona yardımçı olan xarici dövlətlər tənqid edilib. Qeyd olunub ki, bu ərazilərdə tarixən yaşamayan ermənilər sonradan Çar Rusiyasının məkrli siyasəti nəticəsində tarixi Azərbaycan torpaqlarına köçürülüblər. Ermənilərə dövlət yaratmaq ehtiyacı yarananda isə sovet hökuməti tarixi Azərbaycan torpaqlarını Ermənistana pay verməklə Azərbaycan ərazilərinin bölünməsi hesabına Ermənistan dövlətini yaradıb, Azərbaycanın qədim xanlıqlarından biri olan İrəvanı, Zəngəzur mahalını ermənilərə hədiyyə edib. Bununla belə, ermənilər öz işğalçılıq siyasətindən əl çəkməyib, Qarabağa da göz dikərək buranın hüquqi sahibləri olan azərbaycanlılara qarşı dəfələrlə soyqırımı siyasəti həyata keçiriblər.

Diqqətə çatdırılıb ki, ötən əsrin sonlarında sovet hökumətinin dağılması yaxınlaşanda bundan istifadə edən ermənilər bu ərazilərdə yaşayan azərbaycanlılara qarşı qanlı müharibəyə başlayıblar. 1980-ci illərin sonlarında, vahid dövlət olan SSRİ tərkibində daxili münaqişə kimi başlayan Dağlıq Qarabağ məsələsi 1991-ci ildə Azərbaycanın və Ermənistanın müstəqillik əldə etməsi ilə dövlətlərarası müharibəyə çevrilib. Azərbaycandakı siyasi hakimiyyətin sabit olmamasından istifadə edən erməni işğalçı qüvvələri Dağlıq Qarabağı və ətraf yeddi rayonu ələ keçiriblər.

Vurğulanıb ki, Ermənistanın Azərbaycan torpaqlarını qeyri-şərtsiz boşaltmasına dair BMT Təhlükəsizlik Şurasının 4 qətnaməsi var. Bunların hər birində Ermənistanın işğalçı qüvvələrindən Azərbaycan torpaqlarını dərhal və qeyd-şərtsiz tərk etməsi tələb olunsa da, bu tələb bu günədək yerinə yetirilməyib. Ermənistan hakimiyyəti beynəlxalq hüquqa qarşı hörmətsizlik edir. Beynəlxalq səviyyədə Ermənistana qarşı ciddi tədbirlər görülməli və azərbaycanlılar öz doğma dədə-baba torpaqlarına geri qayıtmalıdırlar.

Canlı efir zamanı ermənilər tərəfindən törədilən Xocalı soyqırımından da söhbət açılıb və bu faciə XX əsrin ən böyük cinayətlərindən biri kimi pislənilib.

Dağlıq Qarabağın və işğal olunmuş digər yeddi rayonun xəritəsi, eyni zamanda, hazırda Ermənistanın işğalçı siyasəti nəticəsində ruhlar şəhərinə çevrilmiş Ağdam da daxil olmaqla işğal altında olan ərazilərlə bağlı AZƏRTAC tərəfindən hazırlanan videoçarx tamaşaçıların diqqətinə çatdırılıb.

Aparıcı Kazuyasu İşidanın sualını cavablandıran veriliş iştirakçıları ötən ayın əvvəllərində cəbhə xəttində Ermənistan silahlı qüvvələrinin törətdiyi təxribat nəticəsində yaranan gərginlik barədə də məlumat veriblər. Bildirilib ki, “4 günlük müharibə” adı ilə tarixə düşən bu hadisələr zamanı Ermənistan işğalçı qüvvələri Azərbaycanın mülki əhalisini hədəfə almaqdan belə çəkinməyiblər. Cavab tədbirləri görmək məcburiyyətində qalan Azərbaycan Silahlı Qüvvələri mülki əhali üçün təhlükə mənbəyinə çevrilmiş bir neçə strateji yüksəkliyi düşməndən azad edib. Bu əməliyyat nəticəsində 22 il davam edən atəşkəsdən sonra psixoloji, hərbi və siyasi üstünlük Azərbaycan tərəfinə keçib.

Vüqar Ağayev

AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri

Tokio

 

http://azertag.az/xeber/952508

 

1463561508191441612_1000x669

Yaponiyada elmi məqaləm Azərbaycan mediasında [Fotoreportaj]

 

wp-1461192464782.jpeg

 

wp-1461192481708.png

 

wp-1461192470018.png

ABŞ-da Dağlıq Qarabağla çıxışım Azərbaycan Mediasında {FOTOREPORTAJ}

  1. Azərbaycan Respublikasının Diasporla İş Üzrə Dövlət Komitəsinin elektron ünvanı:

    http://diaspora.gov.az/index.php?options=news&id=11&news_id=3526

wp-1461177623449.png

 

2. Yeni Azərbaycan Partiyasının rəsmi elektron ünvanında:

http://www.yap.org.az/az/view/news/12709/absh-da-beynelxalq-elmi-konfransda-azerbaycanli-doktorantin-dagliq-qarabagla-bagli-meruzesi-dinlenilib

 

wp-1461177615833.png

 

3. 525-ci qəzetin rəsmi elektron ünvanında:

http://525.az/site/?name=xeber&news_id=55477

 

wp-1461177632321.png

 

4. Səs İnformasiya Agenliyinin rəsmi elektron ünvanında:

http://sia.az/az/news/social/539169-abs-da-azerbaycanli-doktorantin-meruzesi-dinlenilib

wp-1461177653373.png

5. Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyinin rəsmi elektorn ünvanında:

http://azertag.az/xeber/ABS_da_beynelxalq_elmi_konfransda_azerbaycanli_doktorantin_Dagliq_Qarabagla_meruzesi_dinlenilib-943711

wp-1461177658373.png

6. Qarabağ Azadlıq Təşkilatının rəsmi elektron ünvanında:

http://qat.az/index.php/ekhplore/garabagh-zhundaeliyi/10955-absh-da-beynaelkhalg-elmi-konfransda-azaerbaydzanl-doktorant-n-daghl-g-garabaghla-maeruzaesi-dinlaenilib

wp-1461178352270.png

7. 525-ci qəzetin 19 Aprel 2016-ci il tarixli sayında.

525 Dağlıq Qarabağ aprel 2016